Bishkek
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Bishkek a l'é la capital dël Kirghizistan. A conta 1.151.252 abitant (2025). Soa popolassion a l'é chërsùa dël 2,08% dal 2024.[1] Dal 1926 al 1991 as ciamava Frunze, dal nòm dël general bolshevik Mikhail Frunze, nassù ambelessì.[2] ColocassionBishkek as treuva davzin al confin con ël Kazakistan, ant la Val ëd Chu, ai pé dle Montagne dël Kirghizistan (ël Tien Shan). La sità a l'é traversà dai fium Alaarcha e Alamedin, ch'a ven-o da la montagna, e a l'é a un'autëssa ëd 900 méter s.l.m.[3][4][5] StòriaËl post andoa a l'é fondà la sità a l'é stàit dovrà com fòrt dël Khanato ëd Kokand dal 1825 al 1862,[6] quand ij Russ a l'han pijane 'l contròl e a l'han distruvulo.[7] A l'han peui custruvù un neuv fòrt ant ël 1873,[8] e ant ël 1878 a l'é nassù 'l prim paisòt, ciamà Pishpek. Ant ël 1924 a l'é rivà la ferovìa, ch'a l'ha portà na granda chërsùa dla sità, che dël 1926 a l'é dventà capital dla Repùblica Socialista Soviética Autònoma dël Kirghizistan (peui RSS dël Kirghizistan dël 1936) con ël nòm ëd Frunze.[9] Dòp l'indipendensa dël Kirghizistan (1991), la sità a l'ha pijà torna l'antich nòm Bishkek (ch'a ven dal nòm d'un utiss për fé la kumis, beivanda 'd làit ëd cavala). EconomìaBishkek a l'é 'l sènter econòmich e finansiari dël Kirghizistan. A l'ha tante industrie pesante (machinari), dij tëssù e dl'eletrotécnica. Ant ël setòr tersiari, a-i son n'Università (l'Università Nassional dël Kirghizistan), vàire istitut ëd rëserca e tanti ufissi dl'aministrassion pùblica.[10] Ël comersi a l'é motobin ativ, con vàire mercà (tanme ël famos Dordoy Bazaar). Ël turism a chërs, grassie a la posission për j'escursion ant le montagne dël Tien Shan. Aministrassion e colturaBishkek a l'é na sità separà (şaar) e a l'ha statù ëd provinsa. A l'é 'l sènter polìtich, coltural e educativ dël pais. Tra ij pòst d'antëresse:
La sità a l'ha na strutura a grija, tìpica dle sità soviétiche, con vàire edifissi dl'época stalinista e 'd costrussion moderne. Lìber e pòst dla Ragna dovràNote |
