Briançon
| Vos an lenga piemontèisa | |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Briançon a l’é na comun-a fransèisa situà ant ël dipartiment ëd j’Àute-Alp, ant la region Provensa-Alp-Còsta Asura. A l’ha na popolassion ëd 12 392 (2014) abitant. A l'é stranomà la sità pi àuta d'Euròpa (1326m s.l.m.), an gara con Davos. Geografìa[modìfica | modifiché la sorgiss]Ant la comun-a a-j é la confluensa dij fium Guisane e Cerveyrette. A l'é separà da l'Italia mach da Montgenèvre. Ël microclima local a l'é consèjà për përson-e ch'a seufro 'd patologìe asmatiche e alergiche përché a l'é càud e sech. Stòria[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël nòm a ven dal celt-ligurin e a veul dì "lieu àut e fortificà", midema origin ëd Briga Àuta e Briga Marìtima. Scond na legenda, nàita da un boro d'antërpretassion dij test ëd Plinio 'l Vej, la sità a l'é stàita fondà da dij Grech ch'a vivìo vzin al lagh ëd Còm, che na vira taparà da lor sità, në a l'han fondà n'àutra sle Alp: Brigantium. Apress a la carta dij drit concedùa dal Delfinà për tiré abitant sle Alp, Briançon a l'é dventà, dël 1343, la capital d'un-a repùblica semi-indipendenta, motobin diferenta e desentralisà dal Delfinà e peuj da la Fransa, an cambi d'un-a impòsta. L'alfabetisassion a sfiorava 9 abitant dzora 10, motobin pi che l'alfebetisassion an val, al contrari dij stereòtip. La republica a l'ha përdù sue part an Piemont dòp ël tratà d'Utrecht e tut sò privilegi con la Rivolussion fransèisa. Monument[modìfica | modifiché la sorgiss]La muraja 'd Briançon a l'é part dël lieu patrimòni dl'umanità UNESCO "Fortificassion ëd Vauban". A l'é stàita batìa dël 1692 da l'angigné Vauban, com arsposta a l'atach dël Duca ëd Savòja ant l'area. Anliure[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
|||||||||||||||||||||||
