Vai al contenuto

Briançon

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Briançon
   
Stat:

Fransa

Coordinà: Latitùdin: 44° 53 47 N
Longitùdin: 6° 38 8 E

Mostra an sla carta
Autëssa: 1.326 m s.l.m.
Surfassa: 28,07 km²
Abitant: 12.392 (2014)
Comun dj'anviron: Cervières, Puy-Saint-André, Puy-Saint-Pierre, Saint-Chaffrey, Val-des-Prés, Villar-Saint-Pancrace
CAP: 05100
[[Figura:|300x350px]]


Sit istitussional
Briançon

Briançon a l’é na comun-a fransèisa situà ant ël dipartiment ëd j’Àute-Alp, ant la region Provensa-Alp-Còsta Asura. A l’ha na popolassion ëd 12 392 (2014) abitant.

A l'é stranomà la sità pi àuta d'Euròpa (1326m s.l.m.), an gara con Davos.

Ant la comun-a a-j é la confluensa dij fium Guisane e Cerveyrette. A l'é separà da l'Italia mach da Montgenèvre.

Ël microclima local a l'é consèjà për përson-e ch'a seufro 'd patologìe asmatiche e alergiche përché a l'é càud e sech.

Ël nòm a ven dal celt-ligurin e a veul dì "lieu àut e fortificà", midema origin ëd Briga Àuta e Briga Marìtima.

Scond na legenda, nàita da un boro d'antërpretassion dij test ëd Plinio 'l Vej, la sità a l'é stàita fondà da dij Grech ch'a vivìo vzin al lagh ëd Còm, che na vira taparà da lor sità, në a l'han fondà n'àutra sle Alp: Brigantium.

Apress a la carta dij drit concedùa dal Delfinà për tiré abitant sle Alp, Briançon a l'é dventà, dël 1343, la capital d'un-a repùblica semi-indipendenta, motobin diferenta e desentralisà dal Delfinà e peuj da la Fransa, an cambi d'un-a impòsta. L'alfabetisassion a sfiorava 9 abitant dzora 10, motobin pi che l'alfebetisassion an val, al contrari dij stereòtip. La republica a l'ha përdù sue part an Piemont dòp ël tratà d'Utrecht e tut sò privilegi con la Rivolussion fransèisa.

La muraja 'd Briançon a l'é part dël lieu patrimòni dl'umanità UNESCO "Fortificassion ëd Vauban". A l'é stàita batìa dël 1692 da l'angigné Vauban, com arsposta a l'atach dël Duca ëd Savòja ant l'area.