Cerro Negro

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël Cerro Negro (an spagneul: "Montagna Nèira") a l'é un vulcan ativ àut 728 méter , situà ant la Cordiliera de los Maribios an Nicaragua. A l'é 'l pì giovo volcan dl'América sentral, essend comparì dël 1850. Sò nòm a ven dal color nèir ëd la sabia e dle lave basàltiche ch'a lo compon-o.

Geografìa e stòria

Ël volcan as treuva a 25 km da la sità colonial ëd León e a 10 km dal vilage ëd Malpaisillo. A l'é na part dl'Arch Vulcànich d'América sentral, formà da la subdussion dla Placa dël Còco sota la Placa dël Caràib. A l'é un con ëd sënner poligenétich (cinder cone) , ma chèich geòlogh a lo classìfico com un volcan compòst giovo për soa manera 'd produssion e soa morfologìa. A l'ha na forma che a l'é cangià motobin an sle soe 23 erussion stòriche , dle quaj l'ùltima a l'é stàita dël 1999.

Atività erutiva

La prima erussion a l'é stàita ai 13 d'avril dël 1850, e da antlora a l'ha avù anviron 23 erussion, dle quaj pi 'd vint antra 'l 1850 e 'l 1999. Le pì amportante a son stàite:

1923: la pi granda erussion stòrica (VEI 3).
1971: colade ëd sënner fin-a a 80 km, fontan-e 'd lava àute 500 méter e colade ëd lava.
1992: erussion ch'a l'ha evacuà 20.000 person-e, con sënner spantià an sla sità ëd León.
1995: erussion longa (magg-aost) con colade piroclàstiche cite.
1999: erussion esplosiva con colade 'd sënner àute 7 km e fontan-e 'd lava àute 300 méter.

Turism

Ël Cerro Negro a l'é na meta turìstica avosà për la "Volcano Boarding" (o "sandboarding"), n'atività ch'a consist ant ël calé giù për ij fianch dël volcan ansima a 'na tàula. La montà al crater a dura anviron n'ora e a smon na vista panoràmica an sle colin-e vzin-e.