Citrus aurantium
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Citrus aurantiumDescrissionËl Citrus aurantium (portugal amèr) a l'é n'erbo sempeverd dla famija dle Rutaceae, aut 5-12 méter, con branch ch'a peulo avèj dë spin-e longhe . Le feuje a son ovà, con ël picol largh. Le fior a son biancha, motobin profumà, e a ven-o ciamà "fior d'aransi" . Ël frut a l'é globos, con la scòrsa grossera e intensa, ëd color arancion, e la polpa àcida e amèra . La varietà amèra (C. aurantium var. amara) a l'é cola pì caraterìstica . A venta nen confondlo con ël portugal doss (Citrus sinensis), ch'a l'é na specie diferenta . DistribussionA l'é originari probabilment dl'Asia sud-oriental (Assam, Birmania) . A l'é stàit portà an Euròpa da j'Àrab, an Sicilia già dël 1002 . Ancheuj a l'é coltivà an tute le region a clima mediterani, dzortut an Sicilia, Calabria, Campania e an Piemont ant le zòne pì temperà . NotissieAs deuvra dzortut com pòrta-inest për enté j'àutri agrum, përchè a l'é resistent al frèid e a le maladìe . Ij frut a son dovrà për fé marmlade, candì e licor amèr com el Curaçao . Da le fior as oten l'essensa, motobin dovrà an profumeria . La pianta a l'ha 'dcò 'd proprietà medicinaj (calmante, digestive) . An Piemontèis a l'é ciamà portugal amèr . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
