Crex crex
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Crex crex   DescrissionËl Crex crex (re dle quaje) a l'é n'osel ëd la famija dij Ràllid, longh 27-30 cm, con n'aliura ëd 42-53 cm e un pèis ëd 145-165 g. La part superior a l'é brun nèir con dë strìe giàun-e o grise. Le coverte alar a l'han na tinta castan-a ciàira con quaich strìa bianca. La facia, ël còl e 'l pét a son gris bleu, con na riga brun-a dal bech a l'euj [1]. La pansa a l'é bianca e ij fianch a l'han dë strìe orizontaj ross e bianche. Ël bech a l'é curt e 'd color carn, j'euj a son brun ciàir, e le gambe a son gris giaunastre. Le fumele a l'han le part superior pì càude e la riga dzora a j'euj pì sutila. Ij giovo a smijo a j'adult ma con un ton giaunastr. Sò nòm sientìfich a ven da sò crij, un "krek krek" fòrt e arpetù ch'as sent da lontan, dzortut ëd neuit. AmbientA viv ant ij pra, ij camp ëd fen e le pasture, e a évita le zòne ùmide. A nidìfica an depression dël teren, an tra l'erba àuta. A mangia dzortut inset e d'àutri invertebrà, e quàich gran-e. A l'é motobin sbaruvos e as fà sente pì che vëdde. La fumela a cova 6-14 euv për 19-20 di; ij cit a chërso an 5 sman-e. DistribussionA nidìfica an Euròpa e Asia, fin a la Cin-a ossidental, e a passa l'invern an Àfrica. La popolassion mondial a l'é gròssa, an tra 3,3 e 5,3 milion d'adult. An Italia, a l'é an cal ma a mostra segn d'arcuper an Piemont, dzortut ant la Val Chison e ant le valade dla provincia ëd Coni, dzora ij 1.800 méter. A l'é classificà "Arzigh Mìnim" (LC) da l'IUCN, ma a l'é protegiù. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
