Cygnus olor
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
      _beim_Gründeln_mit_Jungen_im_Sonnensee,_Binsfeld.JPG) Cign[modìfica | modifiché la sorgiss]Descrission[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël Cygnus olor (cign, sign) a l'é n'osel acquàtich ëd la famija dj'Anatidae, un dij pì gròss e pì conossù d'Euròpa. A l'é longh 125-160 cm, con n'aliura ëd 200-240 cm e a peisa an tra 6,7 e 14 kg. Le fumele a son pì cite dij mas-cc. A l'é inconfondìbil për sò piumagi tut bianch, për ël còl longh e elegant e për ël bech ross con na gibosità nèira a la base (pi evidenta ant ij mas-cc e ant l'istà). La part dantorn a j'euj e 'l bech a l'han na carúncola nèira. A nova con ël còl a S e j'ale alvà. An vòl, a fà un son caraterìstich con j'ale. Ij giovo a son grisastr con ël bech gris, e a dvento bianch durant ël prim ann. A l'é mut, ma a peul fërté, subié o ranché s'a l'é minassà. Ambient[modìfica | modifiché la sorgiss]A viv ant le zòne ùmide d'eva dossa e tranquil: lagh, stagn, fium lent, marne e risere, con vegetassion aquàtica bondosa. A l'é sedentari e a viv an cobia. A mangia dzortut piante aquàtiche, ma 'dcò inset, cit pess e anfibi, an pasturand. A fà 'l nil an un gròss ambaron ëd vegetassion an sla riva o an sle cite ìsole, e a duverta 5-7 euv bianch o bleu ciair, che la fumela a cova për 35-41 di. Ij cit a son cudì da tùit e doi ij genitor. Distribussion[modìfica | modifiché la sorgiss]A l'é originari dl'Euròpa temperà e dl'Asia sentral, ma a l'é stàit antrodovù e a l'é naturalisà an vàire part dël mond (América dël Nòrd, Sudàfrica, Australia, Neuva Zelanda). An Italia a l'é comun an squasi tute le region, dzortut ant la Pian-a Padan-a, andoa a l'é stàit antrodovù com osel ornamental e peui a l'é spantiasse. A l'é classificà "Arzigh Mìnim" (LC) da l'IUCN. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
