Falco rusticolus
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Falco rusticolusDescrissionËl Falco rusticolus (girfalch) a l'é 'l pì gròss dij farchèt dël mond, ël pi gròss ëd la famija dij Falconidae. A l'ha na longhëssa ëd 48-65 cm, n'aliura ëd 110-160 cm e a peisa an tra 800 e 2.100 g, con le fumele ch'a son fin-a a un ters pì gròsse dij mas-cc. La livrea a l'é motobin variàbil, con tre fòrm prinsipaj: bianca, grisa e brun-a. La fòrma bianca (pi comun-a an Groenlandia) a l'é squasi tuta bianca con cite macie scure; la fòrma grisa a l'ha la part superior gris perla e le part inferior bianche con dë strìe scure; la fòrma brun-a a l'é la pi scura, present dzortut an Euròpa e Asia. A diferensa dël farcon pelegrin, a l'ha la coa pì longa, j'ale pì larghe e a manca dël mustass (linia nèira sota j'euj). Sò crij a l'é 'n raucc "kak-kak-kak" o "ang ang ang". AmbientA viv ant ij teren duvert e ostij dle region àrtiche e subàrtiche: còste rocose, tundra, montagne dzora al limit dij bòsch e stëppe. A l'é resident o dispersiv (a fa cite migrassion locaj second la disponibilità 'd mangé). A cassa ant l'aria o a tèra, an dovrand la fòrsa për core dapress a le prede. As nuriss dzortut ëd përnis bianche (Lagopus), osèj marin, anie e, an part pi cita, cit mamìfer (levr, lemming).
DistribussionA l'é spantià ant le region àrtiche dël Nord América, Euròpa e Asia. La pì part dla popolassion a nidìfica ant la tundra e a së spòsta pòch d'invern, ma quàich esemplar a peul rivé fin-a a latitùdin pì basse (Scandinavia meridional, Canadà setentrional). A l'é ràir an Euròpa sentral. A l'é classificà "Arzigh Minim" (LC) da l'IUCN. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
