Vai al contenuto

Felix Mendelssohn Bartholdy

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Felix Mendelssohn Bartholdy

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (Amborgh, 3 fërvé 1809 – Lipsia, 4 novèmber 1847) a l'é stàit un compositor, diretor d'orchestra e pianista alman dël perìod romàntich. A l'é considerà un dij pì important compositor dla prima mità dël sécol XIX, avosà për sò stil elegant e melodios, e për soa euvra an sla mùsica sacra e da cambra.

Nà an na famija ebrea convertìa al protestantésim, a l'ha mostrà un talent musical strasordinari fin da giovo. A l'ha studià sota Karl Friedrich Zelter e a l'é dventà amis ëd Johann Wolfgang von Goethe . Dël 1829, a l'ha organisà a Berlin na famosa esecussion dla Passion second San Maté ëd Bach, ch'a l'ha contribuì a la "rinàssita" dl'euvra dël compositor baròch.

A l'é stàit diretor dla Gewandhaus ëd Lipsia dal 1835 al 1847, an elevand l'orchestra a në standard motobin àut. A l'ha fondà 'dcò ël Conservatòri ëd Lipsia dël 1843.

Soa euvra pì conossùa a l'é la duvertura e la mùsica dë scena për ël Seugn ëd na neuit ëd mesa istà ëd Shakespeare (1826), dont la "Marcia Nussial" a l'é dventà un dij bran pì famos dël mond.

Euvre prinsipaj

  • 5 sinfonìe (le pì conossùe: la n. 3 "Scossèisa" op, 56, 1842, e la n. 4 "Italian-a" op. 90, 1833)
  • 2 consert për pianofòrt e orchestra op. 25 (1831) e 41 (1837)
  • 1 consert për violin e orchestra (op. 64, 1844)
  • Mùsica dë scena: Antigone (op. 55, 1841), Seugn ëd na neuit ëd mesa istà (op. 61, 1843), Atalia (op. 74, 1845) e Edipo a Colono (op. 93, 1845)
  • Oratòri: Paulus (op. 36, 1836) e Elias (op. 70, 1846)
  • Mùsica da cambra: 6 quartèt d'arch, 3 sonade për violin e pianofòrt, 2 sonade për violonsel e pianofòrt, 1 sonada për viòla e pianofòrt, 1 sonada për clarinëtt e pianofòrt
  • Pianofòrt: 3 sonade
  • Òrgan: 3 preludi e fughe op. 37 (1837), 6 sonade (op. 65, 1845)
  • Pì che 80 lieder (canson për vos e pianofòrt)