Frangula alnus
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Frangula alnusDescrissionLa Frangula alnus, ciamà comunement verna giàuna, a l'é un cit erbo o busson a feuje drocante dla famija dle Rhamnaceae, aut 3-6 méter. La scòrsa a l'é gris brun-a con dle mace biancastre. Le feuje a son sempie, ovà, longhe 3-7 cm, con ël bòrd antregh e le nervadure lateraj paralele. Le fior a son cite, verdastre, butà a masset ant la part bassa dle feuje. Ij frut a son ëd balin-e carnose, anviron 1 cm, ch'a cambio da giàun a ross peui a nèir quand a maduro. A son tòssich për l'òm (lassativ) ma mangià da j'osej. DistribussionA l'é nativa d'Euròpa, Asia ossidental e Àfrica dël Nòrd. A viv ant ij teren ùmid e ant le rive dij fium, ant ij bòsch paludos, ant le torbiere e ant le bussonà. An Italia a l'é present an quasi tute le region, dal livel dël mar fin a 1.200 méter. An Piemont a l'é comun ant le pian-e e le colin-e, dzortut an sle rive dij fium e ant ij pòst ùmid. NotissieLa scòrsa a l'é dovrà an erboristerìa për soe proprietà lassative (a conten d'antrachinon). A l'é 'dcò dovrà për la produssion ëd carbon vegetal e për la tintura (a dà un color giàun). Ël bòsch a l'é dur e a l'é dovrà për cit travaj. An Piemontèis a l'é ciamà verna giàuna. A l'é na pianta òspite për le farfale (Gonepteryx rhamni). A l'é considerà na specie anvadenta an chèich region d'América dël Nòrd. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
