Fratercula arctica
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
   DescrissionËl Fratercula arctica (muliné, ochëtta, gabian) a l'é n'osel marìn dla famija dij Alcidae, longh 28-34 cm, con n'aliura ëd 50-60 cm. A l'ha 'n piumagi bianch e nèir (come 'n messé), ma la caraterìstica pì vistosa a l'é 'l bech gròss e colorà: a l'é motobin largh e a forma 'd triàngol, con dle bande rosse e giaune durant l'istà (stagion dj'amor), peui pì cit e smòrt d'invern. La testa a l'é gris nèir an sla copa, la gola e le ciafele gris. J'euj a son motobin bej, con n'anel ross. Le gambe a son giàune-rosse. A vola con bàt d'ale motobin rapi, ma an mar a nova e as mërcanda bin. AmbientA viv an sle còste e ant l'Océan setentrional. A nidìfica an colònie gròsse an sle scojere, andova a s-ciòd un cit përtus o a deuvra na tan-a. A passa la pì part dla vita an mar, andova a mangia cit pess (anciove) e crostassé. A peul porté vàire pess ant ël bech an na vira, an tenendje con la lenga contra 'l palà. A l'é 'n bon volador e a bat j'ale lest (fin a 400 batùe a la minuta). DistribussionA nidìfica an sle còste dl'Océan Atlàntich setentrional: Islanda, Norvegia, Groenlandia, Faròe, Regn Unì, Irlanda, e quàich sit an Fransa setentrional. La pì gròssa colònia dël mond a l'é an Islanda (apopré 60% dla popolassion mondial). D'invern a së spantia an mar duvert, fin a le còste dël Mediterani ossidental, ma a l'é ràir. A l'é classificà "Vulneràbil" (VU) da l'IUCN për la ridussion dle popolassion causà da la pësca ecessiva, l'anquinament e ij càmbiamen climàtich. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
