Görlitz
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
.jpg) Görlitz a l'é na sità dl'Almagna oriental, ant lë stat dla Sassònia, ch'a conta 55.186 abitant (2024). As treuva an sla riva ossidental dël fium Neisse, ch'a marca la frontera con la Polònia, e a l'é la sità pì a est dël paìs. Dnans a la fin dla Sconda guèra mondial, la part oriental dël Neisse a formava 'ncora Görlitz: ancheuj a costituiss la sità polonèisa ëd Zgorzelec, con la qual a forma la Sità Europenga ëd Görlitz/Zgorzelec. Stòria[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël nòm ëd Görlitz a l'é stàit mensionà për la prima vira dël 1071, ma la zòna a l'era abità dai Sòrb già dal prim Medi Ev. Ant ël Tard Medi Ev, Görlitz a l'é dventà na rica sità comerçial grassie a la via Via Regia e al comersi dle tèile. Dal 1319 al 1329 a l'é stàita part dël Ducà ëd Jawor, un ducà polonèis, për peui torné sota la Coron-a ëd Boemia. Dël 1346 a l'é intrà a fé part dla Lega Lusa Sità, n'aleansa 'd sità, e dël 1377 a l'é dventà capital d'un ducà autònom. Dël 1469 a l'é passà sota 'l regn ëd Mathias Corvinus. Dël 1635, la region dl'Àuta Lusassia, ansema a Görlitz, a l'é stàita cedùa a l'Eletorà ëd Sassònia. Dël 1815, dòp ël Congress ëd Vien-a, la sità a l'é passà al Regn ëd Prùssia. Durante la Sconda guèra mondial, la sità a l'é stàita risparmià da le distrussion e sò patrimòni stòrich a l'é restà squasi antregh. Dël 1945, la neuva frontiera an sël Neisse a l'ha separà la sità an doi, an creand la division con Zgorzelec. Përchè visitela[modìfica | modifiché la sorgiss]Görlitz a l'é arnomà për sò patrimòni architetònich, con pì che 4.000 monument restaurà ch'a spantio dal Gòtich al Rinassiment, dal Baròch a l'Art Nouveau. Për soa blëssa, a l'é ciamà "la pì bela sità ch'it conòsse pa" e a l'é dovrà soens com set cinematogràfich, con film avosà com The Grand Budapest Hotel, Inglourious Basterds e The Book Thief. La sità a l'é 'dcò un sènter sientìfich an chërsùa, con sede dël Deutsches Zentrum für Astrophysik (DZA) e dl'Università Zittau/Görlitz. Leu d'anteresse[modìfica | modifiché la sorgiss]
Anliure[modìfica | modifiché la sorgiss] |
