Himantopus himantopus
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
   Himantopus himantopusDescrissionL’'Himantopus himantopus (gambiton) a l'é n'osel limìcol elegant e inconfondìbil, ëd la famija dij Recurvirostridae . A l'é àut 33-36 cm e a peisa 120-200 g, con n'aliura ëd 67-83 cm . La caraterìstica pì vistosa a son le piòte motobin longhe e color reusa viv e 'l bech longh, sutil e nèir . La part superior dël còrp (schin-a e ale) a l'é nèira, la part inferior a l'é bianca . La testa e 'l còl a son bianch, con na macia nèira ch'a peul varié second la stagion e 'l sess . Ël mas-cc a l'ha la schin-a nèira con arfluss verd; la fumela a l'ha la schin-a d'un color brun, an contrast con le remigante nèire . Ij giovo a l'han na colorassion pì grisa e sabiosa an sj'ale . Sò crij a l'é n'àut "kik-kik-kik" o "ket-kit", fòrt e penetrant . AmbientA viv ant le zòne ùmide d'eva bassa, sia dossa che salmastra: lagun-e, marne, stagn, risere, salin-e e estuari . A preferiss le zòne duverte con rive sabiose o fangose e poca vegetassion, andoa a peul sërché da mangé an passand ant l'eva . A nidìfica an colònie cite, soens ansema a d'àutri limìcoj com j' avosëtte . A fà 'l nil an na depression dël teren, an sla tèra patanùa o an sla vegetassion, davzin a l'eva, e a duverta 3-5 euv . A mangia dzortut inset aquàtich, larve, cit crostassé, verm e mòlusch, ch'a cheuj con sò bech longh ant l'eva o ant la pàuta. DistribussionA l'é spantià ant l'Euròpa meridional, l'Àfrica e l'Asia fin-a a Taiwan . An Euròpa a nidìfica an Spagna, Fransa, Italia, Grecia, Turchìa e Ucrain-a, con na popolassion stimà d'apopré 21.000 cobie . An Italia a l'é nidificant localisà, dzortut ant la bassa Pian-a Padan-a (Piemont comprèis), an Sardëgna e an Sicilia, con na popolassion ëd 900-1.700 cobie . A l'é migrator: le popolassion dël nòrd a passo l'invern an Àfrica e ant l'Asia meridional . A l'é protegiù da la Diretiva Osèj (Anes I) e a l'é classificà "Arzigh Mìnim" (LC) da l'IUCN . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
