Hirundo rustica
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
     Hirundo rusticaDescrissionLa Hirundo rustica (ràndola) a l'é l'osel pi conossù dla famija dle Hirundinidae e un dij pi spantià dël mond. A l'é longa 17-21 cm, con n'aliura ëd 32-35 cm e a peisa 16-22 g. La caraterìstica pi vistosa a son j' ale longhe e a ponta, e la coa ancreusament forcà, con 'd piume esterne motobin longhe (pi ant ij mas-cc). La part superior dla testa e 'l dòrs a l'han un color blu sombr con arfless metalisà. La front e la gola a son color castan ross, separà da la pansa bianca o crema da na larga banda nèira an sël pét. Ël bech a l'é curt e nèir, j'euj a son sombr. Ij giovo a l'han na colorassion pi smòrta e la coa pi curta. AmbientA viv ant ij teren duvert e agrìcoj, dzortut con presensa 'd stabi, cassin-e e fabricà ruraj andoa a peul fé 'l nil. As treuva 'dcò ant ij cit sènter urban e davzin a l'eva. A fà 'l nil a forma 'd copa, fàit ëd pauta e paja, an sle trav, ij cornis o ij pont. A fà doe covade a l'ann, con 3-5 euv për vira, e a cova për 14-16 di. A mangia esclusivament inset (mosche, zanzare, formije) ciapà an vòl. DistribussionA l'é na specie migratris a longa distansa. A nidìfica an tuta l'Euròpa, l'Asia e l'América dël Nòrd, e a passa l'invern ant l'Àfrica sentral e meridional e ant l'América dël Sud. An Italia a l'é 'n nidificant comun an tuta la penìsola, Sicilia e Sardëgna, con na popolassion stimà an 500.000-1.000.000 ëd cobie. La specie a l'é an declin për l'usage dij pesticida (che a ridùo j'inset) e për ij cambiament ant le stabi e ant l'agricoltura. A l'é classificà Quasi Mnassà (NT) ant la Lista Rossa Italian-a. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
