Vai al contenuto

Jean Auguste Dominique Ingres

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Jean-Auguste-Dominique Ingres (1806)
L'odalisca

Jean Auguste Dominique Ingres (nassù a Montauban, Fransa, ël 29 d'ost dël 1780, mòrt a Paris ël 14 ëd gené dël 1867) a l'é stàit un pitor neoclàssich fransèis. A l'é considerà un dij pì grand mèistr dël disegn e un dij pì important esponent dël Romanticism an Fransa. A l'era fieul ëd Jean-Marie-Joseph Ingres (1755–1814) e d'Anne Moulet (1758–1817).

A l'ha studià a l'Academia Real ëd Pitura e Scultura 'd Paris sota la guida dël pitor Jacques-Louis David. Dël 1801 a l'ha vagnà 'l Premi ëd Roma con ël cadr "J'ambassador d'Agamennon ant la tenda d'Achil". Dël 1806 a l'é trasferisse a Roma për completé sò studi; ambelessì a l'é restà për 14 agn (fin-a al 1820), an studiand Raffaello Sanzio e j'antich magìster. Dël 1820 a l'é trasferisse a Firense. Dël 1824 a l'é artornà a Paris e a l'ha duvertà na scòla 'd pitura. Dël 1835 a l'é stàit nominà diretor dl'Academia ëd Fransa a Roma, pòst ch'a l'ha tnù fin-a dël 1841.

Euvre prinsipaj

[modìfica | modifiché la sorgiss]

Soe piture a son caraterisà da 'd forme lìsse, da 'n disegn precis e da 'n color viv. A l'é avosà dzortut për ij sò nù e ij ritrat. Tra soe euvre pì amportante i arcordoma:

  • La gran bagnant (La Grande Baigneuse, 1808)
  • Giove e Teti (1811)
  • Ël Sorgh dël Vatte (Le Sorgue, 1820)
  • Ël vot dël Luigi XIII (Le Vœu de Louis XIII, 1824) - euvra ch'a l'ha portà sò sucess al Salon ëd Paris dël 1824.
  • L'Apoteosi d'Omero (1827)
  • I ritrat d'Enrich XIII (1837)
  • La sorgiss (La Source, 1856) - un dij sò nù pi avosà.
  • L'Aretin e l'anvià ëd Carl Quint (1848).

Për la gran quantità 'd disegn (pì che 4.000) e schiss , Ingres a l'é stàit motobin apressià da Edgar Degas e Pablo Picasso.