Johann Sebastian Bach

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Johann Sebastian Bach (Eisenach, 31 mars 1685 – Lipsia, 28 luj 1750) a l'é stàit un compositor alman, arconossù come un dij pì grand geni musicaj ëd tùit ij temp. A l'é l'esponent pì important dël Baròch musical e a l'ha portà la polifonìaa soa màssima espression.

Biografìa

Bach a l'era fieul ëd Johann Ambrosius Bach, musicista dla cort. Restà òrfan a 10 agn, a l'é stàit anlevà dal frel Johann Christoph. A l'ha studià a Lüneburg e a l'ha travajà com organista a Arnstadt (1703), Mühlhausen (1707) e Weimar (1708). Dël 1717 a l'é dventà "Kapellmeister" a Cöthen, andoa a l'ha componù dzortut mùsica strumental. Dal 1723 fin a la mòrt a l'é stàit "Thomaskantor" a Lipsia, andoa a l'ha dirigiù la Scòla ëd San Tomà e le cesie prinsipaj.

Euvre prinsipaj

Mùsica vocal

Passion second Matthew (1727)
Passion second John (1724)
Messa an Si minor (1749)
Oratòri ëd Natal (1734)
Oratòri ëd Pasca (1725)
Magnificat (1723)
Motet: Jesu, meine Freude, Singet dem Herrn ein neues Lied

Mùsica për òrgan

Toccata e Fuga an Re minor (BWV 565)
Passacaglia e Fuga an Do minor (BWV 582)
Corali: Wachet auf, ruft uns die Stimme, Nun komm, der Heiden Heiland

Mùsica strumental

L'Art dla Fuga (BWV 1080)
L'Ofrenda musical (BWV 1079)
6 consert brandeburgèis (1721)
13 consert për clavicèmbal e orchestra
3 consert për violin e orchestra (an tra cui BWV 1041-1043)
6 sonade për violin e clavicèmbal (BWV 1014-1019)
3 sonade për viòla da gamba e clavicèmbal (BWV 1027-1029)
2 sonade për flaut e clavicèmbal (BWV 1030 e 1032)
3 sonade e 3 partìe për violin (BWV 1001-1006)
6 suites për violonsel (BWV 1007-1012)
15 invension a doe vos, 6 suites fransèise, 6 suites anglèise e 6 partìe për clavicèmbal
Ël Claviè bin temperà (2 volum, BWV 846-893) - 24 preludi e fuga për minca tonalità

Anliure

Lipsia