Joseph Antoine Ferdinand Plateau

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Joseph Antoine Ferdinand Plateau (nassù a Brussel ël 14 d'otóber dël 1801, mòrt a Gand (Belgi) ël 15 dë stèmber dël 1883) a l'é stàit un fìsich e matemàtich Belgi. A l'é stàit professor ëd fìsica a l'Università ëd Gand. A l'é avosà dzortut për avèj anventà un dij prim aparà për mostré ël moviment (ël Fenachistiscòpi) e për jë studi an sj'ilusion òtiche (persistensa dla vision). A l'ha ëdcò studià le lerme d'eva e ij film ëd savon, an fissand le Lej ëd Plateau.

Sò travaj

Ant ël 1829 a l'ha presentà na tesi ëd dotorà a l'Università ëd Liège an sj'impression luminose an sl'euj. Ant l'istess ann, për prové l'efet dla lus, a l'ha vardà fiss ël Sol për 25 second. Cost esperiment a l'ha falo vnì bòrgn pì tard (1843). Për ij sò travaj sientìfich a l'ha vagnà 'l Premi Quiquenal dle Siense Fìsiche e Matemàtiche (1854 e 1869).

Dël 1832 a l'ha anventà 'l Fenachistiscòpi, un dij prim machinari ch'a fasìa vëdde l'ilusion dle figure an moviment. A l'era formà da 'n disch con ëd disegn e da n'àutr con ëd filure radiaj. A l'é stàit un pioné dël cine e a l'é stàit ciamà "grandpare dël cine".

A l'ha ëdcò studià ij film ëd savon e a l'ha dëscurvì la tension superficial, an formuland le Lej ëd Plateau (Plataeu's Laws): andoa tre film a s'ancrosio a 120°, e ses film as ancrosio a 109,47°. A l'é 'dcò studià ël Problema dël mìnim ëd surfassa ch'a pòrta sò nòm.