Langermannia gigantea
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
  Un pèt ëd luv: la Langermannia gigantea[modìfica | modifiché la sorgiss]Descrission[modìfica | modifiché la sorgiss]La Langermannia gigantea a l'é un dij pì gròss fonz dël mond, un gasteromicet dla famija dle Lycoperdaceae. A l'é caraterisà da na forma sférica o a pruss, ch'a peul rivé a 20-30 cm ëd diàmeter e a peisé fin-a 5 kg o pì. Da giovo, a l'é tut bianch (esoperidi) e la carn (gleba) a l'é bianca e motobin tënra, sensa gamba o gamba rudimental . Con la madurassion, la surfassa a dventa giaunastra peui brun-a, la gleba as trasforma an na póer brun (le spore) e a la fin la part superior a së scheuja për lassé seurte le spore . As peul confonde con d'àutre specie motobin gròsse, com Calvatia utriformis, ch'a l'ha la surfassa scajosa . Ambient[modìfica | modifiché la sorgiss]A chërs ant ij pra, le pasture, le zòne erbose e ij bòrd dij bòsch, dal livel dël mar a le montagne (fin a 1.500 méter) . A l'é na specie ch'a preferiss ij teren rich e calcaros . A frutìfica ant l'istà e l'otonn, soens a bocc . A l'é spantià an Euròpa, América dël Nòrd, Asia e Australia. Comestibilità[modìfica | modifiché la sorgiss]
Comestìbil, ma mach quand a l'é giovo (carn bianca e tënra) . A venta tajelo e controlé che la carn a sia dël tut bianca e sensa odore gram. A peul esse dovrà a fëtte e cheuit ant la pèila com la schnitzel, o a tochet an frità, o për fé dle balotin-e. Da vej a l'é tòssich përchè a conten dle spore ch'a peulo causé d'alergìe. A l'é considerà un piat ràir e dlicà . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
