Lanius excubitor
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
.jpg) .jpg)   Lanius excubitor[modìfica | modifiché la sorgiss]Descrission[modìfica | modifiché la sorgiss]La Lanius excubitor (griva grossa) a l'é la pì gròssa dle grive (averle) . A l'é longa 22-26 cm, con n'aliura ëd 30-36 cm e a pèisa an tra 60 e 70 g . La part superior a l'é gris perla; le ciafele, la gola e la riga dzora a j'euj a son bianche . La caraterìstica pì vistosa a l'é la mascra nèira ch'a passa për j'euj, ch'a part dal bech e a riva fin-a a le piume dj'orije . Le spale a son bianche, j'ale nèire con na macia bianca . La coa a l'é longa e nèira con ij bòrd bianch . La part inferior a l'é bianca o grisastra . Ij doi sess a son motobin smijant, ma la fumela a l'ha 'n piumagi pì brunastr . Ij giovo a son gris-maròn e a l'han dë strìe an sla part superior . A l'é conossùa për sò nòm sientìfich: Lanius (dal latin, "maslé") përchè a anfila soe prede an sle spin-e, e excubitor (sentinela) për sò costum 'd resté an sle përtie àute a vaité . Ambient[modìfica | modifiché la sorgiss]A viv ant ij teren duvert, com ij pra, le pasture, ij camp agrìcoj e le broe, con erbo spatarà o sev . A preferiss le bassure e a évita le montagne àute . A l'é carnìvora: a mangia dzortut cit mamìfer, cit osej, laserde, gròss inset, che a anfila an sle spin-e o an sle ponte 'd fer për fene na dispensa . A fà 'l nil an sj'erbo àut, e a duverta 3-9 euv . An Piemont a l'é present dzortut d'invern, quand a riva dal nòrd . Distribussion[modìfica | modifiché la sorgiss]A l'é spantià ant la region olàrtica: Euròpa, Asia e América dël Nòrd . A nidìfica ant ël nòrd d'Euròpa e d'Asia . La pì part dle popolassion a migro a sud për l'invern, fin-a ant l'Àfrica setentrional e ant l'Asia meridional . An Italia a l'é present dzortut 'me invernant e migrant, da novèmber a mars, an tuta la penìsola, ma a l'é ràir e localisà . La popolassion europea a l'é stimà an 69.000-176.000 cobie, e a l'é an declin . A l'é classificà "Arzigh Minim" (LC) da l'IUCN . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
