Larus ridibundus
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
   .jpg) DescrissionËl Larus ridibundus (“gabian comun” o “gabbian dal capel ëscur”) a l'é na specie 'd gabian ëd dimension mesan-a (35–39 cm d'autëssa, con n'overtura d'ale 'd 86–99 cm). An piumagi nussial, a l'han na caraterìstica capin-a scura (cicolata o brun scur) ch'a lassa na banda bianca dantorn a l'euj. Ël bech e le piòte a son ross viv. Ant l'invern, la testa a dventa motobin pì ciàira, con mach na mascra scura dantorn a l'euj e 'l bech e le piòte ch'a passo a un ross pì smòrt o coram. Ël crij a l'é në sghignass strident e acùstich. AmbientËl gabian comun a l'é n'osel ch'a viv an ambient d'eva dossa: lagh, palude, stagn, mojiss e 'dcò ant ij pòrt fluviaj. An invern e durant le migrassion, as peul trovesse 'dcò an sla còsta marin-a. A l'é n'osel motobin adatàbil e sociàbil, ch'a forma ëd bande motobin gròsse. A nidìfica an colònie grande an sj'ìsole d'un lagh o 'nt le palude, fasend un nì sempi con materiaj vegetaj. A mangia 'd tut: pess cit, anset, mòrt, arfud alimentar (specialment ant le sità). An sità, a l'é sempe pì present e a l'é vëddù andova ch'a-i son ëd mnisé. DistribussionËl gabian comun a l'é present an tuta Euròpa, Asia e an part dl'Àfrica setentrional. A nidìfica ant la pì part d'Euròpa sentral e setentrional, e ant l'invern a migra vers sud, fin-a an Mediterani e Àfrica setentrional. An Italia, a l'é present tut l'ann coma migrator e coma sedentari; le colònie 'd nidificassion pì amportante as treuvo ant ël nòrd (Pian-a Padan-a, con ij lagh ëd Garda, Magior, Còm) e an Sardëgna. A l'é n'osel comun e numeros, bele che soa popolassion a sia an diminussion an vàire region për la dëstrussion dj'ambient ùmid e l'antërvent uman. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
