Lun-a

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


Nòm sientìfich: Luna - Terra I
Sìmbol:
Full Moon Luc Viatour.jpg
Categorìa: SATÉLIT
Sènter orbital: TÈRA

Element orbitaj
T\,\! 27,32 di 2,361 Ms
(milion ëd sëcond)
a\,\! 0,00257 UA 384'399 km
i\,\! 5,145°
sl'eclìtica
da 18,3° a 28,6°
sl'equator dla Tèra
\Omega\,\! .....periòdich..... a regredis con ën
perìod ëd 18,6 agn
e\,\! 0,2056
\omega\,\! periòdich a progredis con ën
perìod ëd 8,9 agn
T= perìod . a= semi-grandass
i= inclinassion . Ω= neu assendent
e= ecentricità . ω= argoment dël perigé

Caraterìstiche fìsiche
Diàmetro equatorial 3476 km
Sgnacament polar 0,00
Massa 7,348 x 1022 kg
Densità 3,346 g/cm3
Gravità 1,622 m/s2
Perìod ëd rotassion 27,32 di
= 2,361 Ms
Inclinassion ëd l'ass 1,54° sl'eclitica
6,69° sl'òrbita
Albedo 0,12
Temperatura
dla surfassa
da 70 a 390 K =
da -203 a 117 °C
Se la Lun-a a l'ha 'l reu o vent o breu

Osservassion
Magnitùdin da -2,5 a -12,9
Diàmetro angolar da 29,3" a 34,1"
Color gris
Perìod sinòdich 29,5 di

La Lun-a (dal latin LUNA, -AE) a l'é un dij pì gròss satélit ant ël Sistema Solar, l'ùnich satélit natural ëd la Tèra.

A l'ha na rotassion sìncrona ch'a veul dì ch'a-j buta l'ìstess temp për giré dantorn a sò ass e dantorn a la Tèra.

A l'ha nen d'atmosfera. La surfassa dla Lun-a a l'é bin grotolùa përchè a l'é tempestà 'd cratéj.

J'esplorassion[modìfica | modifiché la sorgiss]

La facia stërmà ëd la Lun-a a l'é stàita osservà dël 1959 da Luna 3. Dël 1970 la surfassa a l'é stàita esplorà dal robò Lunokhod 1, aterà ai 17 ëd novèmber ant ël Mar dle Pieuve. Ai 15 ëd gené 1973 l'astromòbil Lunokhod 2 a l'é aterà ant ël Mar dla Serenità.

Lun-a 'nt ël parlé sientìfich[modìfica | modifiché la sorgiss]

Ant l'astronomìa la paròla lun-a a l'é dovrà për ciamé ij satélit naturaj d'ën pianeta. Sti satélit a son dit lun-e dël pianeta, con ël sust ch'a son come la Lun-a për ël pianeta Tèra.

Lun-a 'nt ël parlé popolar[modìfica | modifiché la sorgiss]

An piemontèis, na lun-a (o na lunà) a l'é ël temp ch'a-i buta la Lun-a a fé sò cicl ch'a l'é 'd 29 di e mes. Sto perìod-sì ant l'astronomìa a l'é dit mèis sinòdich.

Artìcoj relassionà[modìfica | modifiché la sorgiss]