Malus domestica
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
  Ël pom doméstich: Malus domestica[modìfica | modifiché la sorgiss]Descrission[modìfica | modifiché la sorgiss]La Malus domestica (an piemontèis pomé) a l'é n'erbo a feuje drocante dla famija dle Rosaceae, aut 3-12 méter, con na copa larga e na scòrsa gris brun-a, fessurà con l'età . Le feuje a son ovaj, longhe 5-12 cm, con ël bòrd dentà, e a l'han un cit peil da sota . Le fior a son bianche, con dë sfumadure reusa, butà a rape, e a seurto a la prima . Ël frut (ël pom) a l'é na poma, con na pel fin-a e na polpa carnosa, ëd color e dimension variàbij second la cultivar . La forma a peul esse sférica, ovòida o un pòch sgnacà . Distribussion[modìfica | modifiché la sorgiss]A l'é originari dl'Asia sentral (dzortut dël Kazakistan), ma a l'é stàit coltivà fin da l'antichità an Euròpa e an tut ël mond . A l'é stàit portà an Euròpa dai Roman e d'apress a l'é spantiasse an tut ël continent . Ancheuj a l'é coltivà an tute le region a clima temperà . An Italia a l'é present an tuta la penìsola, con dle zòne 'd produssion famose (Val ëd Non, Cavour). An Piemont a l'é comun ant le colin-e e ant le pian-e . Notissie[modìfica | modifiché la sorgiss]A-i son milen-e 'd cultivar ëd pom, ch'a diferisso për color, savor, dimension e época 'd madurassion . Ij pom a son un dij frut pì consumà al mond . A son dovrà fresch, an cusin-a (për fé doss, torte), për fé giuss (sìder) e asil . A l'han ëd proprietà nutritive e a conten-o fibra e vitamin-a C . An Piemontèis a l'é ciamà pomé. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
