Mont Rose
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Ël Mont Rose (an italian Monte Rose o Monte delle Rose, 1.436 méter) a l'é na montagna ëd Sicilia. A l'é un dle sime pì àute dij Mont Sican e a l'é situà al confin antra le provinse d'Agrigent e Palerm, ant ij teritòri dij comun ëd Bivona e Palazzo Adriano. Da sua sima as gòd d'un panorama ch'a spassia an sle Montagne Sican-e vzin-e, tanme la Ròca Busambra e 'l Mont Cammarata. A l'é stàit già cità da Aristòtil e da Plini ël Vej e ant l'antichità a l'era arnomà për soe erbe sarvaje 'me l'orìgan, l'anel, la sarvia, la menta e 'l tim. Sò nòm a ven nen da l'àrab, ma a fà arferiment a le rose peonie (Paeonia mascula) ch'a chërso an sël mont, sensa spin-e e con fior ross-viola. La tradission a conta che ste rose a sio giontà dòp ël passagi ëd Santa Rosalia, fija dël nòbil Sinibaldo, ch'a l'era signor dël mont. Ambient[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël Mont Rose a l'é ant ël confin dla Riserva Natural dla Val dël Sosio (Riserva naturale della valle del Sosio) . Ij sò versant a son quatà da bòsch ëd rol e da rimboschiment ëd conìfere. Soa flora a l'é motobin varià: a-i chërso giacint, agrifeuj, prìmule, anémon e orchidee. La fauna a l'é fàita dzortut da osej migrator tanme la bùbetta e 'l farchèt pelegrin, e da mamìfer tanme la levr, l'ìstriss, la marta e 'l gat sarvaj. Acess[modìfica | modifiché la sorgiss]La montagna a l'é acessìbil për mojen ëd na mulatera ch'a part da Prizzi. La salita a përmëtt ëd traversé 'd panorami motobin sugestiv. La sima a l'é 'dcò na meta për j'escursionista e a l'é belfé riveje, ëdcò për chi a l'ha nen n'alenament spessìfich . Un sistema ripetitor (pala meteorològica) as treuva davzin a la sima ant ël teritòri 'd Bivona. |
