Musé egissi (Turin)

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël Musé egissi ëd Turin a l'é lë scond musé ëd repert egissi pì important al mond dòp col dël Càiro. A òcupa na surfassa ëd pì 'd sesmila méter quàder. A l'é stàit fondà dal re Carl Felis ant ël 1824: con në strument sot-signà ai 29 dë dzèmber 1823 a l'avìa catà la Colession Drovetti (5000 repert e 3000 monede) për 400.000 lire piemontèise, da unì a la colession ëd Vitaliano Donati e anandié la realisassion dël musé.

Stòria

La colession egissia turinèisa a l'ha soe reis ant l'academia djë studi e ant l'anteresse për l'antichità che a caraterisava la cort dij Savòja. Ël prim nùcleo a l'é stàit la colession Donati, cujìa dël 1753 ant l'Egit da Vitaliano Donati për òrdin ëd Carl Emanuel III. Ma l'aquisission decisiva a l'é stàita cola dla colession dël cònsol fransèis Bernardino Drovetti dël 1824. Ël musé a l'é stàit duvertà al pùblich dël 1832 ant ël palass dël Colégi dij Nobij (Academia dle Siense).

Dël 1903, l'egitòlogh Ernesto Schiaparelli a l'ha dàit n'andi neuv a jë scav e a la riorganisassion, giontand d'àutri repert amportant (tanme col dla tomba ëd Kha e Merit). Dël 2006 a l'é ancaminà 'n gran travaj ëd restàur e dë slargament, con un proget ëd l'angigné Isabelle Humbert e d'architet italian, completà dël 2015.

La sede

Ël Musé as treuva ant ël Palass dël Colégi dij Nobij, costruì dël sécol XVII da Guarino Guarini për l'Academia dij Cavalié, e ant lë stàbil tacà dël Teatrò Roman dël sécol XVIII. L'edifissi a l'é stàit amplià e rimodernà pì vire, e dal 2015 a l'ha na surfassa espositiva 'd 10.000 m² distribuì an 4 pian.

Colession

La colession a comprend pì 'd 40.000 repert ch'a van dal perìod preistòrich fin a l'época còpta, organisà an 4 sezion cronològiche:

L'Egit antich: dal Paleolìtich a l'época predinàstica.
L'Egit faraònich: l'época dij faraon, con ëd sale dedicà a la religion, a la vita quotidian-a, a la scritura.
L'Epitafi e 'l Regn Antich: con ëd tombe intreghe ricostruìe, tanme cola 'd Kha e 'd soa fomna Merit, e la Tomba 'd Nefertari (architetura e afresch).
L'Egit tard e 'l perìod greco-roman: fin a l'art còpta.

Tra ij tesòr pì famos:

La Statua ëd Ramses II, un dij sìmboj dël musé.
La Tomba dipinta ëd Kha, un architet dël Regn Antich, con tut l'equipagiament.
Ël Canon Real (o Papé dël Re), n'antich elench ëd re egissian.
La Statua dël dé Amon e dël faraon Tutmosi III.
La Colession ëd papir, un-a dle pì amportante al mond.
Ël Templi rupestr d'Elissija, salvà da la diga d'Assuan e donà a l'Italia.

Atività e servissi

Ël Musé a organisa esposission temporanie, conferense, laboratòri për le scòle e vìsite guidà. A l'ha na biblioteca specialisà, un gabinet ëd disegn, na librerìa e 'n cafè. A l'é un sènter dë studi amportant për j'egitòlogh ëd tut ël mond.

Musé Egissi al di d'ancheuj

Dòp ël grand restàur dël 2015, ël musé a l'ha na disposission moderna e anterativa, con djë strument multimediaj ch'a guido ij visitator ant ël viagi. A l'é un dij pòst pì visità 'd Turin, con pì 'd 850.000 visitator a l'ann. A fa part dël Sistema Muséal Turinèis.

Vardé 'dcò