Vai al contenuto

Pelecanus onocrotalus

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
?pelican

Classìfica sientìfica
Regn: Animalia
Phylum: Chordata
Class: Aves
Órdin: Pelecaniformes
Famija: Pelecanidae
Géner: Pelecanus
Specie: P. onocrotalus
Pelecanus onocrotalus
(Linneus, 1758)
Antramentr ch'a travond un pèss
doi pelican an India
Pelecanus onocrotalus
Ch'a-i daga 'n colp col rat ambelessì për vardé 'l filmin

Ël Pelecanus onocrotalus (pelican comun) a l'é un dij pì gròss osèj volant dël mond, con n'aliura ch'a peul rivé a 360 cm (ch'a l'é, an tra j'osèj, mach superà da chèiche specie d'albatros). A l'é longh 140-180 cm e a peisa an tra 5 e 15 kg, con ij mas-cc pì gròss dle fumele.

Ël piumagi a l'é bianch, con le piume primarie e le coverte dj'ale nèire, bin vistose an vòl. La testa a l'ha na crësta curta e arissà daré. La caraterìstica pì vistosa a l'é 'l bech gròss, longh 30-47 cm, color bleu piomb con la ponta rossa, e sota un gròss sach giàun ch'a serv për pesché. La pel dantorn a j'euj a l'é nùa e 'd color reusa o arancion. Le piòte a son curte, color reusa o giàun, e ij dij a son unì da na palma.

An época 'd riprodussion, ël piumagi a dven reusa e 'l sach dël bech a dventa giàun viv. Ij giovo a son gris brun, con la testa e 'l còl pì scuri, e a pijo 3-4 agn për oten-e la livrea d'adult.

A viv ant le zòne ùmide d'eva bassa: lagh, fium, palud, delta, lagun-e e salin-e, tant d'eva dossa che salmastra. A l'é 'n gran volador e a peul volé pì che 100 km al di për sërché da mangé. A pesca an grup, an formand un semisercc për ciapé ij pess ant ël sach dël bech, peuj a slontan-a l'eva e a travond la preda. A mangia dzortut pess (an media 300-600 g), ma 'dcò, an situassion ëd carestìa, euv e cit d'àutri osèj. A nidìfica an colònie gròsse, an sle rive sabiose o ant le cane, e a duverta 1-3 euv, che la cova a dura 29-36 di.

A l'é spantià ant l'Euròpa sud-oriental, ant l'Asia sentral e ant l'Àfrica. La pì gròssa colònia europenga (pì dël 50% dla popolassion) as treuva ant ël Delta dël Danubi an Romanìa. Le popolassion d'Euròpa a son migratris e a passo l'invern ant l'Àfrica e ant l'Asia meridional; cole d'Àfrica a son residente. A l'é ràir an Euròpa ossidental e an Italia . A l'é protegiù da la Diretiva Osèj (Anes I) e da la Convension ëd Berna (Anes II). A l'é classificà "Arzighh Minim" (LC) da l'IUCN.

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

[modìfica | modifiché la sorgiss]