Penélope Cruz
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Penélope Cruz Sánchez, mej conossùa tanme Penélope Cruz, a l'é n'atris e 'd vire modela, nà ël 28 d'avril dël 1974 a Madrid, an Spagna. BiografìaPenélope Cruz a l'é nà da Encarna Sánchez, na pruchera, e Eduardo Cruz, un mërcant. A l'ha doi frel pì cit: la cantanta Monica Cruz e l'ator Eduardo Cruz. Fin da masnà, a l'ha mostrà na grand passion për la dansa e l'art dramàtica. A l'ha studià dansa clàssica al National Conservatory of Spain për neuv agn, e dansa spagneula con la famosa Cristina Hoyos. A 15 agn, a l'ha vagnà un concors ëd talent e a l'ha ancaminà a travajé ant la television spagneula tanme presentatris e atris, an partessipand a vàire programa e serie. Dël 1992, a l'ha fàit soa prima part amportanta ant ël film Jamón, jamón ëd Bigas Luna, ch'a l'ha daje 'n sucess nassional. Soa colaborassion con ël regista Pedro Almodóvar a l'ha marcà soa cariera: a l'ha travajà an Carne trémula (1997), Todo sobre mi madre (1999) e Volver (2006), për l'ùltim a l'é stàita nominà a l'Òscar për la mej atris. A la fin dj'agn 1990, a l'ha ancaminà na cariera ant ël cine anglòfon, an recitand an film com All the Pretty Horses (2000), Blow (2001), Vanilla Sky (2001) e Sahara (2005). Dël 2009, për soa part an Vicky Cristina Barcelona ëd Woody Allen, a l'ha vagnà l'Òscar për la mej atris ëd sostegn, dventand la prima atris spagneula a vagné n'Òscar. Dël 2010, a l'ha marià l'ator spagneul Javier Bardem, che a l'avìa conossù an sël set ëd Jamón, jamón e che a l'avìa arpijà la relassion ant ël 2007. La cobia a l'ha doi fieuj: Leo (n. 2011) e Luna (n. 2013). Atività artìsticaPenélope Cruz a l'é conossùa për soa versatilità, an recitand an film dramàtich, comedie, e 'd vie ant ël cine d'autor. A l'ha travajà con ij regista pì amportant dël mond, coma Pedro Almodóvar, Woody Allen, Fernando Trueba, Bigas Luna, e Rob Marshall. A l'é 'dcò stàita testimonial ëd vàire marche 'd lusso, an particolar ëd L'Oréal. Ant j'ùltim agn, a l'ha colaborà torna con Almodóvar an Los amantes pasajeros (2013), Madres paralelas (2021) e an d'àutri proget. Premi e arconossimentPenélope Cruz a l'ha vagnà vàire premi antërnassionaj, an tra 'i quaj:
A l'ha 'dcò arseivù la Medaja d'òr al Mérit ant le Art dël Minister ëd la Coltura spagneul (2018). Angagg socialPenélope Cruz a l'é angagià an vàire càuse umanitarie. A l'é ambassadris ëd bon-a volontà për l'UNESCO e a sosten d'organisassion ch'a bato contra ël càncher e për ij drit ëd le fomne. Dël 2020, durant la pandemìa ëd COVID-19, a l'ha donà 1,5 milion d'euro a j'ospidaj ëd Madrid. Filmografìa |
