Vai al contenuto

Repùblica Sentrafrican-a

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

La Repùblica Sentrafrican-a, ò Repùblica Centrafrican-a, (Ködörösêse tî Bêafrîka an lenga sango, République Centrafricaine an fransèis) a l'é un pais dl'Àfrica central sensa sboch al mar. A confin-a con Ciad a nòrd, Sudan a est, Repùblica Democràtica dël Còngo e Còngo a sud, e Cameron a òvest. La capital a l'é Bangui. A l'ha na surfassa ëd 622.984 km² e a conta anviron 5,5 milion d'abitant (2023) .

Anté ch'as treuva

Ël pais a l'é caraterisà da 'n clima equatorial a sud (foreste pluviaj) e tropical a nòrd (savan-a). La part setentrional a l'é rica ëd giaciment aurìfer e diamant.

Stòria moderna

La Repùblica Sentrafrican-a a l'é stàita un possediment dla Fransa, con ël nòm d'Oubangui-Chari, fin al 1960, quand a l'ha otnù l'indipendensa. Dël 1965 a-i é staje ël colp dë stat ëd Jean-Bédel Bokassa, ditator che dël 1977 a l'é proclamasse amperator con ël nòm ëd Bokassa I. Dël 1979 a l'é stàit arvërsà (Operassion Barracuda) e a l'han restaurà la repùblica . Dël 2013, na guèra civil a l'ha pijà la partensa dapress al colp dë stat dij seléka e la contrarevolussion dij Anti-Balaka.

Organisassion polìtica

Ël president provisòri a l'é Faustina-Archanga Toudéra (dal 2016). Ël prim ministr a l'é Felix Moloua (dal 2022). La lenga ufissial a l'é 'l fransèis, ma la pì part dël pòpol a parla 'l sango.

Anliure