Rhododendron luteum
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Rhododendron luteum[modìfica | modifiché la sorgiss]Descrission[modìfica | modifiché la sorgiss]Ël Rhododendron luteum (an piemontèis rododènder giàun) a l'é un busson a feuje drocante dla famija dle Ericaceae, aut 2-4 méter, con na copa larga e 'd branch peilos e brun rossastr . Le feuje a son oblonghe-lansetà, longhe 5-12 cm, con ël bòrd antregh e na surfassa peilosa, ch'a ven-o giaune, arancion e porpra an otonn . Le fior a son motobin vistos, a forma 'd tromba, largh 4-5 cm, color giàun viv con na macia pì scura an sël pétal superior, e a l'han un përfum doss e intens . A seurto an magg, an rape ëd 7-17 fior, ansema o prima dle feuje . Ij frut a son ëd càpsule cite, lignose, ch'a conten-o dë Distribussion[modìfica | modifiché la sorgiss]A l'é nativ d'Euròpa sud-oriental (Polònia, Àustria, Balcan) e dël Càucaso, fin a la Turchìa . A viv ant ij pra alpin, ij bòsch duvert e le colin-e, fin a 2.200 méter, dzortut an sle rive dij fium. A l'é coltivà com erbo ornamental an tuta Euròpa e ant l'América dël Nòrd, e a l'é naturalisasse an chèich region (Belgi, Gran Brëtagna). An Piemont as treuva ant ij parch e ij giardin. Notissie[modìfica | modifiché la sorgiss]La pianta a l'é tòssica përchè a conten ëd grayanotossin-e, ch'as treuvo 'dcò ant ël nétar. L'amel produvù da coste fior a peul esse velenos, com a l'é testimonià fin da l'época dij Grech antich (esèrcit ëd Senofonte) . A l'é dovrà 'dcò com pòrta-inest për enté d'àutre varietà d'asalee . A l'ha arseivù l'Award of Garden Merit dla Royal Horticultural Society . An Piemontèis a l'é ciamà rododènder giàun. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
