Roman Vlad

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Roman Vlad (nassù a Cernăuţi, an Romanìa (ancheuj an Ucrain-a), ël 29 dë dzèmber dël 1919, mòrt a Roma ai 21 dë stèmber dël 2013) a l'é stàit un compositor, pianista e musicòlogh romen naturalisà Italian. A l'é considerà un dij pì amportant compositor italian dël Neuvsent, avosà tant për soa euvra da concert che për le colone sonore 'd cine.

Biografìa

Vlad a l'ha studià pianofòrt an Romanìa e peui, dòp ess-se trasferì an Italia dël 1938, a l'Accademia Nassional ëd Santa Cecilia ëd Roma, andoa a l'é stàit anlev d'Alfredo Casella. As diploma an pianofòrt dël 1942 e a oten la sitadinansa italian-a dël 1951.

Për tuta soa cariera a l'ha avù d' incàrich amportant ant j' istitussion musicaj italian-e:

Diretor artìstich dl'Academia Filarmònica Roman-a (pì vire ant j'agn '50 e '60)
Diretor artìstich dël Teatro Comun ëd Firense
Diretor artìstich ëd l'Orchestra Sinfònica Nassional dla RAI ëd Turin (1973-1989)
President dla Società Aquilan-a dij Concert
President dl'Academia Filarmònica Roman-a
Mèmber dël comità diretiv ëd l'Accademia Nassional ëd Santa Cecilia ëd Roma
Diretor artìstich dël Teatro alla Scala ëd Milan
Sovrintendent dël Teatro dl'Òpera ëd Roma (1987-1993)
President dla SIAE (1987-1993)

A l'é stàit ëdcò pressident ëd la SIAE, l'ente për la tùa dël drit d'autor.

Euvre e stil

Compositor prolìfich, Vlad a l'ha scrivù mùsica sinfònica, mùsica da cambra|da cambra, òpera lìrica, e balèt. Sò stil a l'é dësvlupasse da na prima fase anfluensà da Goffredo Petrassi e da la dodecafonìa, për peui aprodé a 'n ecletism përsonal. Vlad a l'ha 'dcò otnù 'n Premi Enescu.

Colone sonore prinsipaj

A l'é stàit un autor motobin amportant ëd colone sonore, an colaborand con regista com René Clair, Luciano Emmer, Renato Castellani, Francesco Rosi e Jules Dassin. Tra ij sò travaj pì avosà për ël cine i arcordoma:

La bellezza del diavolo (1950, René Clair) - soa euvra pì avosà
Domenica d'agosto (1950, Luciano Emmer)
Giulietta e Romeo (1954, Renato Castellani)
La sfida (1958, Francesco Rosi)
Nella città l'inferno (1958)
I vampiri (1956)
Caltiki - Il mostro immortale (1959)

Për soa atività dël cine, dël 1950 a l'ha vagnà 'l Nastro d'Argento për la mej colona sonora.

Euvre literary

Vlad a l'é stàit 'dcò 'n musicòlogh e sagista. A l'ha publicà 'd volum fondamentaj com:

Modernità e tradizione nella musica contemporanea (Einaudi, 1955)
Igor Stravinsky|Strawinsky (Einaudi, 1958)
Luigi Dallapiccola|Dallapiccola (1957)
Storia della dodecafonia (1958)
Soa autobiografìa: Vivere la musica (ET Scrittori, 2011)

Anliure

RAI