Rutger Hauer

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ator olandèis.
Rutger Oelsen Hauer a l'é nassù a Breukelen ai 23 ëd gené dël 1944.

Vita

Chersù a Àmsterdam con tre seur, a l'era fieul ëd na cobia d'ator dramàtich.
A 15 ani a l'ha chità soa ca për fé 'l marinar dzora na nav mërcanda. Obligà a calé torna a tèra përchè colpì dal daltonism, a l'ha travajà coma eletricista e sarpentié, antramentre ch'a fasìa la scòla d'arsitassion. Chità 'dcò costa scòla, a l'é stàit për na cita época ant la marin-a militar; peui a l'é mudasse an Svìssera, andoa a l'ha travajà coma guida alpin-a e peui coma ovrié ant ël teatro 'd Basiléa.

Tornà a Àmsterdam, dël 1967 a l'ha pijà 'l diplòma d'Art Dramàtica e ant ël midem temp a l'ha travajà për sìnch agn ant un grop ëd recitassion fin-a al 1969, quand a l'ha trovà 'n pòst coma cavalié ant la serie TV olandèisa ciamà Floris.

Soa cariera a l'ha fàit un sàut dël 1973, quand ël regista Paul Verhoeven a l'ha smonuje la part da protagonista ant ël film Turkish Delight (gavà dal lìber ëd Jan Wolkers).

Hauer a l'ha peui fàit sò prim film an anglèis dël 1975 (The Wilby Conspiracy), film anté che a-i ero 'dcò Michael Caine e Sidney Poitier coma protagonista.

A l'ha peui partessipà a vàire produssion an Euròpa ma a l'é stàita l'interpretassion con Sylvester Stallone ant ël film Nighthawks dël 1981 ch'a l'ha mostralo për dabon al gran pùblich american.

Ciamà da Ridley Scott, a l'ha fàit un cult movie coma Blade Runner (1982), famos dzoratut për sò monòlogh: "i l'hai vist ëd ròbe che voi uman...".

Ij sò përsonagi a resto sempre viv ant la memòria dël pùblich, dzoratut an "The Hitcher", andoa a l'é 'n sassin che a veul massé tuti ij safeur che as treuvo an soa stra.

Con ël regista Ermanno Olmi a l'ha tirà fòra la part pì dlicà ëd sò talent: ant "La leggenda del santo bevitore" (1989) a l'é 'n ciocaton vagabond ëd Paris che a meuir ant na gesia, an pagand parèj sò débit con Nosgnor.

Da j'ani '90 Hauer a fa vàire areclam a la television e vàire film "cit". Tra costi a-i é Detective Stone (1992), andoa a fa la part ëd n'anvestigador che a sërca 'n sassin serial.

Dòp ël 2000 a l'ha partessipà a film amportant coma Sin City (2003) e Batman Begins (2005).

Filmografìa

Turkish Delight, regìa ëd Paul Verhoeven (1973)
Keetje Tippel, regìa ëd Paul Verhoeven (1974)
The Wilby Conspiracy regìa ëd Ralph Nelson (1975)
Mysteries regìa ëd Paul de Lussanet (1978)
Max Havelaar regìa ëd Fons Rademakers (1979)
Soldaat van Oranje, regìa ëd Paul Verhoeven (1979)
Femme entre chien et loup, regìa ëd André Delvaux (1979)
Spetters, regìa ëd Paul Verhoeven (1980)
Nighthawks, regìa ëd Bruce Malmuth (1981)
Chanel Solitaire, regìa ëd George Kaczender (1981)
Blade Runner, regìa ëd Ridley Scott (1982)
The Osterman Weekend, regìa ëd Sam Peckinpah (1983)
A Breed Apart, regìa ëd Philippe Mora (1983)
Eureka, regìa ëd Nicholas Roeg (1983)
Ladyhawke, regìa ëd John Donner (1984)
Flesh and Blood, regìa ëd Paul Verhoeven(1985)
The Hitcher, regìa ëd Robert Harmon (1986)
Wanted: dead or alive, regìa ëd Gary Sherman (1987)
Escape from Sobibor, (1987)
La leggenda del santo bevitore, regìa d'Ermanno Olmi (1989)
In una notte di chiaro di luna, regìa ëd Lina Wertmüller (1989)
Bloodhounds of Broadway, regìa ëd Howard Broohner (1989)
Blind Fury, regìa ëd Philip Noyce (1989)
The blood of heroes (1990)
Wedlock (1991)
Split second (1992)
Past Midnight (1992)
Artic Blu (1993)
Buffy the Vampire Slayer (1992)
Fatherland (1994) (TV)
Precious Find (1996)
Bleeders regìa ëd Peter Svatek (1997)
Tactical Assault (1998)
Bone Daddy (1998)
Simon magus (1999)
Lying in Wait (2000)
I Banchieri di Dio - il Caso Calvi (2001)
Confessions of a Dangerous Mind (2002)
Salem's Lot, (miniserie tv, 2004)
Smallville (2004-2005)
Sin City (2005)
Batman Begins (2005)
Goal! 2 Living the dream (2007)
Barbarossa (2009)
Oogverblindend (Dazzle), regìa ëd Cyrus Frisch (2009)