Sequoia giganteum
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
  La pianta dël mamut: Sequoiadendron giganteumDescrissionËl Sequoiadendron giganteum (an piemontèis pianta dël mamut o sequòja gigant) a l'é na conìfera sempevërda dla famija dle Cupressaceae, considerà l'erbo pì gròss dël mond për volum . A peul rivé a 95 méter d'autëssa e a 12 méter ëd diàmeter, con na scòrsa fibrosa e motobin spëssa (fin a 60 cm), color brun rossastr, ch'a lo protegg dal feu . Le feuje a cite a forma d'uja, vërde bluastre, e a stan an sla pianta për vàire agn. Le pin-e a son cite (5-7 cm), a maduro an doi agn e a resto tacà fin-a 20 agn, an duvertand-se con ël calor dël feu për spantié jë smens . A l'é n'erbo ch'a viv motobin e a peul vive fin a 3.200 agn . DistribussionA l'é nativ ëd le montagne dla Sierra Nevada an Califòrnia (Stat Unì), andoa a chërs an na sinquanten-a ëd bòsch spatarà antra 1.400 e 2.150 méter d'autëssa . A l'é stàit antrodot an Euròpa dël 1853 com erbo ornamental e as treuva ant ij parch e ij giardin dle region a clima temperà . NotissieËl bòsch a l'é resistent al marsum ma a l'é fròl, e për sòn a l'é nen dovrà ant l'edilissia. Ant ël passà a l'é stàit tajà për fé 'd palissade e 'd cit oget . An soa region nativa, a l'é protegiù e a l'é na gran atrassion për ël turism, con ël famos esemplar ciamà "General Sherman" . A l'é considerà na specie vulneràbil (VU) da l'IUCN për via dij taj stòrich e dla dificoltà ëd riprodussion . An Piemontèis a l'é ciamà pianta dël mamut pròpi për soe dimension amponent. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
