Simone de Beauvoir

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Simone de Beauvoir (Paris, 9 gené 1908 – Paris, 14 avril 1986) a l'é stàita na scritris, filosofa e feminista fransèisa, un-a dle pì anfluente figure inteletuaj dël sécol XX. A l'é stàita la fondatris dël feminism esistensialista e a l'ha avù un ròl sentral ant la vita cultural e polìtica fransèisa, ansema a Jean-Paul Sartre, dont ch'a l'ha avù na relassion ùnica e durà për tuta la vita.

A l'é stàita professora ëd filosofìa an liceo, ma a l'ha chità l'ansëgnament dël 1943 për dedichesse a la literatura. Soa euvra, rica e varià, a spassia dal romanz a la filosofìa, da l'autobiografìa al sagi polìtich.

Soe euvre pì amportante a son:

L'invità (L'Invitée, 1943): sò prim romanz, andova a esplora la complessità dle relassion uman-e e la libertà individual.
Ël sangh dj'àutri (Le Sang des autres, 1945): un romanz an sël sens ëd responsabilità e la libertà.
Tuti j'òm a son mortaj (Tous les hommes sont mortels, 1946): un romanz an sla condission uman-a e 'l sens ëd l'eternità.
Lë scond sess (Le Deuxième Sexe, 1949): sò sagi filosòfich pì famos, considerà un dij test fondamentaj dël feminism modern. A analisa la costrussion social dla fomna com "l'àutr" rëspet a l'òm e a sosten la necessità dl'emancipassion feminin-a.
Ij Mandarin (Les Mandarins, 1954): romanz ch'a l'ha vagnà ël Premi Goncourt, ch'a descriv la vita d j'inteletuaj fransèis dòp la Sconda guèra mondial.

A l'ha scrivù 'dcò n'autobiografìa an quatr volum (Mémoires d'une jeune fille rangée, 1958; La Force de l'âge, 1960; La Force des choses, 1963; Tout compte fait, 1972).

Sò pensé a l'é stàit motobin anfluensà da l'esistensialism, ma a l'ha dësvlupà na filosofìa personal an sla libertà, la responsabilità e la condission uman-a. Soa euvra a l'ha contribuì a definì ël feminism contemporani e a l'ha ispirà generassion ëd fomne an tut ël mond.