Sismologìa

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Onde sìsmiche La sismologìa a l'é la siensa geo-fìsica ch'a studia ij teramòt e la propagassion dj'onde sìsmiche travers la Tèra. A l'é n'argoment amportant për la genìa sìsmica e la prevension dij teramòt. Stòria La sismologìa a l'é nàita dël sécol ch'a fa XIX. Dël 1857 l'italian Luigi Palmieri a l'ha anventà 'l prim sismògraf. Dël 1906 l'alman Emil Wiechert a l'ha anventà 'l sismògraf a pèndola. Dël 1909 l'astrònom croat Andrija Mohorovičić a l'ha dëscuvert la discontinuità antra la crosta e 'l mantel, ciamà Moho. Càuse dij teramòt La pì part dij teramòt a son provocà da 'd moviment ëd le plache tetòniche (tetònica dle plache). D'àutre càuse a son j'erussion vulcàniche e j'esplosion (nuclear o sota tèra). Ël pont an surfassa andoa a l'é pì fòrt a l'é l'epicènter. Onde sìsmiche J'onde sìsmiche as divido an: Onde P (primarie, a compression) – a viagio ant ij sòlid e ij lìquid, a son le pì leste. Onde S (secondarie, a taje) – a viagio mach ant ij sòlid, a son pì lente. Onde superfissiaj (Rayleigh e Love) – a viagio an sla surfassa, a son le pì dëstrutive. Sismògraf Ël sismògraf a l'é l'utènsil ch'a registra j'onde sìsmiche. Ël sismograma a l'é la registrassion. La scala Richter (1935) e la scala Mercalli (1902) a mzuro la magnitud dij teramòt. Prevension dij teramòt La sismologìa a giuta a: Mape ëd pericolosità sìsmica Costrussion antisìsmica Sistema d'alert (es. REQ an Giapon) Anliure Teramòt

Aiuto per la lettura Ayuda para la lectura Help for Reading Rintré ant la Piòla Contaté j'Aministrator Lìber për Amprende Coression ortogràfica Tastadura piemontèisa Portaj e Proget Agiut pr'ij Contributor Travajòt sempi