Sorbus aria
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
Sorbus aria  Sorbus ariaDescrissionËl Sorbus aria (an piemontèis sorba bianca o sorba dle colin-e) a l'é n'erbo a feuje drocante dla famija dle Rosaceae, aut 5-15 méter, con na copa larga e na scòrsa gris brun-a, seulia da giovo, peui fissurà . Le feuje a son ovaj, longhe 5-12 cm, con ël bòrd doi vire dentà, e a l'han na caraterìstica color bianch argentà da sota për la presensa 'd cit pèil bianch, ch'a-j fan vnì motobin visìbij quand a bufa 'l vent . Da dzora a son vërde scur. Le fior a son bianche, butà an rape s-ciasse, a seurto an magg-giugn . Ij frut a son dij cit pom ross o rossastr, comestìbij, ch'a dvento doss dòp le geilà . A son motobin apressià da j'osej . DistribussionA l'é nativ d'Euròpa (penìsola Ibérica, Fransa, Italia, Balcan) e dël nòrd-òvest dl'Àfrica . A viv ant ij bòsch duvert, ij teren calcaros, le colin-e e le montagne fin a 1.500 méter . A l'é present an tuta Italia, e an Piemont as treuva ant le colin-e (Langhe, Monfrà) e ant le montagne . A l'é dovrà 'dcò ant ij giardin com erbo ornamental . NotissieIj frut a son dovrà për fé marmlade e gelat, e për aromatisé dle bibite . Ël bòsch a l'é dur e resistent, dovrà për cit travaj d'intaj . Le feuje a servo da mangé për le bestie . An Piemontèis a l'é ciamà sorba bianca për ël color ëd la part inferior dle feuje . A l'é n'erbo ch'a viv fin a 200 agn . A l'ha arseivù l'Award of Garden Merit dla Royal Horticultural Society . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
