Tilia cordata
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Tilia cordata[modìfica | modifiché la sorgiss]Descrission[modìfica | modifiché la sorgiss]La Tilia cordata (an piemontèis tij o tilio) a l'é n'erbo a feuje drocante dla famija dle Malvaceae, aut 20-30 méter, con na copa larga e na scòrsa gris brun-a, seulia da giovo, peui fissurà. Le feuje a son cite, 3-6 cm, a forma 'd cheur (da sì cordata) con la base a cheur, ël bòrd finement dentà, verd scur e lustre da dzora, gris-verd e con dle masse 'd pel rossa ant j'àngoj dle nervadure da sota. Le fior a son giaun-biancastre, motobin profumà, butà a bocc pendent con na fojëtta caraterìstica. Ij frut a son dë smens cite, sfériche, ch'a resto pendente . Distribussion[modìfica | modifiché la sorgiss]A l'é nativ d'Euròpa e Asia ossidental. A viv ant ij bòsch mës-cià ëd latifeuje, dzortut ant le colin-e e ant le montagne fin a 1.200 méter. A l'é present an tuta Italia, ma a l'é pì comun ant l'Italia setentrional. An Piemont as treuva ant le colin-e e ant le montagne, e a l'é soens piantà ant ij giardin e le stra. Notissie[modìfica | modifiché la sorgiss]Le fior a son dovrà an erboristerìa për soe proprietà calmante, diurétiche e sudorìfere. Ël bòsch, bianch e doss, a l'é dovrà për intaj, për fé 'd mobij e dë strument musicaj. A l'é amportanta për j'avije për sò netar. An Piemontèis a l'é ciamà tij pì che àutr, mentre che la specie con feuje pì gròsse (Tilia platyphyllos) a l'é 'dcò ciamà tilio. A l'é un dij pì bej erbo da bòsch e da ombra. A l'é arzistent al frèid e a l'inquinament, e a l'é un dij pì longh vivent, fin a 500 agn . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse[modìfica | modifiché la sorgiss]
|
