Ulmus laevis
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Ulmus laevisDescrissionL'Ulmus laevis (an piemontèis orm bianch) a l'é n'erbo a feuje drocante dla famija dle Ulmaceae, ch'a peul rivé a 30-35 méter d'autëssa, con na copa larga e nen regolar. La scòrsa dij branch giovo a l'é seulia e grisa, peui a ven suberosa e as dësfà an cite scaje. La caraterìstica pì amportanta a son le feuje: ovà, con la base motobin sbieca (pi da na banda che da l'àutra), a bòrd dobi dentà, da dzora seulie e da sota con peil bianch, ch'a ven-o giaune an otonn. Le fior a son cite, sensa pétaj, gropà an s'na gambëtta longa (fin a 2 cm), caraterìstica che a lo rend ùnich an tra j'orm europé. Ij frut a son ëd samare ovaj, con na smens an mes, e con ël bòrd pien ëd peil. DistribussionA l'é nativ dl'Euròpa sentral e oriental, da la Fransa a l'Ural, e dël Càucaso. A viv ant le foreste 'd latifeuje, dzortut ant le zòne ùmide e ant le rive dij fium (Volga, Danubi). An Spagna a-i é 'na popolassion relita, che a dimostra che l'erbo a l'é nativ ëdcò dla penìsola ibérica. An Piemont a l'é nen nativ, ma as treuva rarament piantà ant ij parch e le stra. A l'é stàit antrodòt an Cin-a e an América dël Nòrd [1][2][3]. NotissieA l'é l'òrm pì tolerant a la presenza d'eva an continuassion, e a peul vive fin a 100 di con le rèis sota eva. Combin che a l'abia gnun-a resistenza natural a la grafiosi (maladìa dij ojm), a l'é ràir che a në sia colpì përchè ij tràmit ch'a pòrto 'l fonz a lo évito. Le feuje a son mangià da le ruve d'un-a farfala ràira, la Satyrium w-album. A l'é coltivà për la qualità 'd sò bòsch (pesant, resistent) e për adorné ij giardin, dzortut an versant ùmid. An Piemontèis a l'é ciamà orm bianch për ël color ciàir ëd la scòrsa.  Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
