Ulmus minor
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
 Ulmus minorDescrissionL'Ulmus minor (an piemontèis orm, olm) a l'é n'erbo caduchifeuje dla famija dle Ulmaceae. A peul rivé a 20-30 méter d'autëssa, con na sima larga e tonda. La scòrsa a l'é grisa e fissurà, con ëd grop e 'd chërpure profonde. Le feuje a son pì cite che cole d'àutri orm, ovaj, asimétriche a la base, con ël bòrd dobiamente seghëttà. A son verd scur e lustr dzora, pì ciàire e con dij bocc ëd peil sota. Le fior a son cite, vërdastre, ch'as dësvlupo a la fin dl'invern, prima dle feuje. Ël frut a l'é na samara tonda, con un'ala ch'a contorna la smens. DistribussionL'orm campestr a l'é nativ dl'Euròpa meridional e sentral, dël nòrd d'Àfrica e d'Asia ossidental. An Italia, a l'é spontaniamen present an tuta la penìsola e ant le ìsole, dzortut ant le pian-e e le colin-e, an sle rive dij fium, ant ij bòsch ùmid e 'nt le campagne. A preferiss ij teren fons e ùmid, ma nen ristagnant. A l'era motobin dovrà ant le sev campagnin-e e com pianta da sosta. Al di d'ancheuj, soa presensa a l'é motobin ridovùa a causa dla grafiosi dl'orm, na maladìa causà da un fonz ch'a l'ha massà milion d'erbo an Euròpa. NotissieL'orm campestr a l'é stàit un dj'erbo pì amportant ant l'ecologìa e l'economìa rural europea. Ël bòsch a l'é motobin arzistent a l'ùmid, e për sòn a l'era dovrà për fé 'd pilotage, d'utiss agrìcoj, 'd barij, 'd roe 'd cher, e 'dcò an ebanisterìa. La grafiosi, portà an Euròpa ant j'agn '20 dël sécol passà, a l'ha devastà le popolassion d'orm, ma dle vire as treuvo 'd piante ch'a mostro 'd resistensa. L'orm a l'era 'dcò motobin present ant le tradission popolar, com pianta 'd malinconìa e 'd sorgiss ëd rimedi tradissionaj. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
