Uria lomvia
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
_8.jpg)   Uria lomviaDescrissionL'Uria lomvia (gabian) a l'é n'osel marìn dla famija dj'Alcidae, conossù 'dcò com "gabian" an quàich variant local . A l'é motobin smijant a l'uria (Uria aalge), ma as arconòss për ël bech pì curt e pì gross, con na linia bianca an sla boca superior, e për la testa e 'l còl pì nèir an tuta la stagion . A l'é longh 40-48 cm, con n'aliura ëd 64-81 cm e a peisa an tra 736 e 1.481 gram. La livrea nussial a l'é nèira an sle part superior (testa, còl, schin-a e ale) e bianca sota; an invern la facia a dventa bianca . Ij giovo dël prim ann a l'han ël bech pì cit e la linia bianca men evidenta, ma a peulo esse arconossù për la testa pì nèira . AmbientA viv sempe an mar, an eve ch'a resto sota ij 5°C, e a ven a tèra mach durant la riprodussion për formé 'd colònie gròsse an sle ròche a strapiomb . A l'é 'n novador motobin bon, e a peul rivé fin a 150-200 méter ëd profondità për ciapé pess (com merluss), crostassé e verm . A fà 'n nil an sla pera patanùa e a duverta n'ùnich euv . A l'é 'n volador potent ma con partensa malagèivol; an vol a peul rivé a 120 km/h. DistribussionA l'ha na distribussion circumpolar àrtica. A nidìfica an sle còste rocose dl'Alaska, Canadà, Groenlandia, Islanda, Scandinavia e Russia. A passa l'invern an mar duvert, giusta sota la zòna dij giass, fin-a al nòrd dl'Euròpa, al Giapon e a la Califòrnia . A l'é classificà "Arzigh Minim" (LC) da l'IUCN, con na popolassion mondial stimà an 15-20 milion d'adult, ma a l'é sensìbij a l'anquinament da petròli e a le rèj da pësca . Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
_10.jpg)
