Vai al contenuto

Vaslav Nijinski

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Vaslav Nijinski (1912)

Vaslav Nijinski (nòm complet Vatslav Fomich Nijinski, nassù a Kiev, Imperi Russ, ël 12 ëd mars dël 1889 o dël 1890[1] – mòrt a Londra, Anghiltèra, l'8 d'avril dël 1950) a l'é stàit un balarin e coreògraf russ d'origin polonèisa, considerà un dij pì grand balarin dël sécol ch'a fa XX .

Biografìa

A l'era fieul ëd balarin polonèis; soa mare Eleonora e sò pare Tomasz a l'avìo na companìa 'd dansa . A l'é stàit anlev a la Scòla Imperial ëd Dansa ëd San Peroborgh dal 1898 al 1907 . Dël 1907 a l'é intrà al Teatr Mariinsky com solista .

Dël 1909 a l'é stàit ciamà da Sergej Djagilev a fé part dij Ballets Russes a Paris, andoa a l'ha otnù un sucess ecessional . A l'é stàit ciamà le dieu de la danse (ël dé dla dansa) për soe capacità técniche: a l'avìa na gran capassità 'd sàut (elevassion), a dansava an sle ponte (ràir për n'òm) e a l'avìa na presensa sénica magnética .

Coreografìa

Dël 1912 a l'ha ancaminà a coreografié, an creand quatr balet :

  • L'Après-midi d'un faune (1912) - mùsica ëd Claude Debussy; a l'ha causà në scandol për la sen-a final a caràter sessual .
  • Jeux (1913) - mùsica ëd Debussy .
  • Le Sacre du printemps (1913) - mùsica d'Igor Stravinsky; a la prima a Paris a l'é anandiasse na rusa ant ël pùblich .
  • Till Eulenspiegel (1916) - mùsica ëd Richard Strauss .

Maladìa e mòrt

Dël 1913 a l'ha marià l'ungherèisa Romola de Pulszky, lòn ch'a l'ha causà la rotura con Djagilev . Dël 1919, a 29 agn, a l'ha avù na crisi nervosa e a l'é stàit internà con diagnòsi dë schisofrenìa. A l'ha passà j'ùltim 30 agn ëd soa vita an institussion psichiàtriche an Svìssera, Fransa e Anghiltèra . A l'é mòrt a Londra dël 1950 e a l'é sotrà al simiteri ëd Montmartre a Paris .

Arferiment

  1. La data a l'é incerta: soa lapide a riporta "28 XII 1889" (calendari giulian, equivalent al 10 gené 1890 dël calendari gregorian), ma chèich document a dà ël 12 mars 1889