Vai al contenuto

Yukio Mishima

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.
Yukio Mishima

Scritor an lenga giaponèisa.

Yukio Mishima (三島 由紀夫), stranòm ëd Kimitake Hiraoka, a l'era nassù a Tokyo ël 14 ëd gené dël 1925 e a l'é mòrt-ie l'istess di, ël 25 ëd novèmber dël 1970 . A l'é stàit un djë scritor giaponèis pì amportant dël sécol XX, conossù për soa euvra literaria motobin granda e për soa mòrt teatral e violenta .

Mishima a l'é nassù ant na famija d'àuta classe. Soa educassion a l'é stàita motobin influensà da la nòna, ch'a l'avìa d'orìgin samurai, e a l'ha studià a la scòla d'elite Gakushūin (la Peers' School) . A l'é laureasse an lej a l'Università ëd Tokyo dël 1947 e a l'ha travajà për un curt temp al ministr ëd le finanse, prima ëd dedichesse dël tut a la literatura .

Soa cariera a l'é ancaminà da giovo, con la publicassion ëd soe prime poesìe e 'd conte. Dël 1949, con ël romanz Confession ëd na mascra (Kamen no kokuhaku), a l'ha otnù 'n sucess grand, an esplorand ij tema dl'omosessualità e dla diversità con na vos autobiogràfica .

Mishima a l'era n'artista poliédrich: a l'ha scrivù desen-e 'd romanz, conte, euvre teatraj (an tra ij qual ëdcò 'd dramma modern e 'd nō), e 'd sagi . A l'era 'dcò ator e diretor ëd cine . Soa euvra a l'é caraterisà da na mës-cia ëd tradission giaponèisa e d'anfluense europenghe (com Oscar Wilde e Rainer Maria Rilke), e a esplora ij tema dla blëssa, dla mòrt, dla violensa e dla sessualità .

A parte da j'agn Sessanta, Mishima a l'é dventà sèmper pì angagià an polìtica, an aderend a 'n nassionalism ëstrem. A l'ha fondà la "Tatenokai" (La Sossietà djë Scù), na milissia privà ch'a l'avìa l'obietiv ëd difende ij valor tradissionaj dël Giapon e l'imperator .

Ël 25 ëd novèmber dël 1970, Mishima a l'ha compì sò darié gest. Ansema a quatr mèmber ëd la Tatenokai, a l'é intrà ant la base dle Fòrse d'Autodifèisa Giaponèise a Tokyo, an pijand an ostagi ël comandant. Da 'n balcon, a l'ha provà a ciamé ij soldà a la rebelion për restituì podèj a l'imperator, ma a l'é stàit sbefià. Dëscoragià, a l'é artirasse e a l'é massasse con ël seppuku (o harakiri), n'antica manera 'd suissidi dij samurai .

Euvre prinsipaj

[modìfica | modifiché la sorgiss]

[Conform ai resultà dl'arserca, costa lista a l'é nen completa e a peul esse agrandìa.]

  • Confession ëd na mascra (Kamen no kokuhaku), 1949
  • L'anvìa d'amor (Ai no kawaki), 1950
  • Color proibì (Kinjiki), 1951
  • Ël son ëd j'onde (Shiosai), 1952
  • Ël templi dël pavijon d'òr (Kinkakuji), 1956
  • La stèila (Hōjō no umi), 1960
  • Apress ël disné gròss (Utage no ato), 1960
  • Patriotism (Yūkoku), 1960
  • Ël marin ch'a l'ha përdù la grassia dël mar (Gogo no eikō), 1963
  • Mòrt a mes istà (Manatsu no shi), 1966
  • La tetralogìa dël Mar ëd la Fertilità (Hōjō no umi), 1965-1971 :
    • Fiòca ëd prima (Haru no yuki), 1968
    • Cavaj an fuga (Honba), 1969
    • Ël templi d'alba (Akatsuki no tera), 1970
    • La decadensa dl'àngel (Tennin no gosui), 1971