Citrus limon
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
  Limon: Citrus limonDescrissionËl Citrus limon (limon) a l'é na pianta da frut tropical e subtropical dla famija dle Rutaceae. A peul rivé a n'autëssa 'd 3-6 méter, con feuje verde e lustre, ovaj-lanseolà. Le fior (zagara) a son bianch o rosà, motobin profumà. Ël frut, ël limon, a l'é ovòid, da verd a giaun viv cand a l'é madur, con na scòrsa ch'a conten d'essense e na polpa motobin àcida e arfrëscanta. La produssion a peul continué tut l'ann ant le region bon-e, con pì 'd cujìe a l'ann. DistribussionËl limon a l'é originari dl'Asia sud-oriental (probabilman l'India o la Cin-a). Al di d'ancheuj a l'é coltivà an tuti ij pais dal clima mediterani o tropical: Italia (dzortut an Sicilia, Calabria, Campania), Spagna, Grecia, Argentina, Mèssich, Stati Unì (California e Florida), e vàire pais ëd l'Asia e dl'Àfrica. A l'é motobin sensìbil al frèid e a veul ëd teren bin drenà e motobin sol. NotissieËl limon a l'é n'antich ìbrid, miraco ch'a ven dal Citrus medica (sitron) e dal Citrus grandis (pomelo), ch'a l'é nen spantià dapress a vàire studi genétich. A l'é conossù e coltivà fin da l'antichità ant ël Mediterani (j'àrab a l'han portalo an Euròpa). Ël frut a l'é rich an vitamina C e a l'ha 'd proprietà antisétiche, digestive e arfrëscante. A l'é dovrà an cusin-a (siròp, beivande), an cosmética e an medzin-a. La scòrsa a dà d'euli essensiaj. A l'é 'dcò coltivà 'me pianta ornamental ant le region pì frèide, ant le sère o 'nt ij vas. Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse
|
