Distret Federal dël Brasil

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël Distret Federal dël Brasil (an portughèis Distrito Federal do Brasil) a l'è na region aministrativa autònoma e n'unità federativa (në stat federà) ch'as treuva ant la porsion sènter-ossidental dël Brasil, confinà dal Goiás tut dantorn e tocà a sud-est dal Minas Gerais. A l'ha na surfassa ëd 5.802 km² e na popolassion ëd 3,1 milion d'abitant (stima 2024), con na densità àuta.

Stòria e amportansa

Creà dël 1960 për realisé 'l proget ëd trasferì la capital dal litoral (Rio de Janeiro) a l'anterior dël pais, conform a la costitussion dël 1891. L'architet Oscar Niemeyer e l'urbanista Lúcio Costa a l'han progetà la neuva capital, Brasilia, ch'a l'é dventà un sìmbol dël Brasil modern e a l'é stàita diciarà Patrimòni dl'Umanità da l'UNESCO dël 1987. Ël Distret Federal a l'é governà da 'n governador elegiù, e a l'ha 'n senator e deputà federal.

Geografìa

A l'é an sla pian-a dël Planalto Central, a n'autëssa 'd anviron 1.000-1.200 méter. A l'é traversà dal Lago Paranoá, un lagh artifissial creà për controlé l'eva e për d'atività ricreative. Ël clima a l'é tropical d'autëssa, con na stagion sëcca (magg-stèmber) e un-a ùmida.

Economìa

L'economìa a dipend dzortut dal setor pùblich (govern federal e aministrassion), dal comersi e dai servissi. A l'ha poche atività industriaj e agrìcole. Ël PIB për abitant a l'é un dij pì àut dël Brasil.

Sità prinsipaj

La capital a l'é Brasilia (ch'a comprend ëdcò le sità-satélit coma Ceilândia, Taguatinga, Gama e Plano Piloto). A l'ha na strutura urbanìstica moderna e 'd monument architetònich 'd gran valor.

Govern

Ël governador atual a l'é Ibaneis Rocha (MDB, dal 2019). Ël Distret Federal a l'ha në statù particolar a l'é aministrà 'me në stat, ma a l'ha nen ij munissipi tradissionaj.