Entre Rios

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

L'Entre Rios a l'é na provinsa dl'Argentin-a central. A l'é bagnà a òvest dal fium Paraná e a est dal fium Uruguay, ch'a-j da 'l nòm (antra ij fium). A confin-a con le provinse ëd Buenos Aires (sud), Corrientes (nòrd), Santa Fe (òvest) e con l'Uruguay a est. Soa capital a l'é Paranà.

Geografìa

Ël teritòri a l'é quasi tut pian, con dle basse colin-e ciamà cuchillas o lomadas ch'a rivo a nen pì che 100 méter d'autëssa. Le doe caden-e prinsipaj a son la Cuchilla de Montiel (a òvest) e la Cuchilla Grande (a est), separà dal fium Gualeguay. La provinsa a l'ha na surfassa ëd 78.781 km².

Ël clima a l'é subtropical ùmid (Cfa second Köppen), sensa stagion sëcca. Al nòrd a l'é pì càud e pì piovos (1.300 mm/ann), al sud pì temperà (1.000 mm/ann).

Stòria

Ij prim abitant a j'ero ij Charrúa e ij Chaná. Jë spagneuj a son rivà dël 1520 con Juan Rodríguez Serrano. Dël 1783, Tomás de Rocamora a l'ha esplorà la region e a l'ha daje 'l nòm d'Entre Ríos.

Dël 1820, ël cabess (caudillo) Francisco Ramírez a l'ha proclamà la Repùblica d'Entre Rios, ch'a l'é durà mach fin al 1821 quand chiel a l'é stàit massà. Dël 1853, ël general Justo José de Urquiza, governador d'Entre Rios, a l'é dventà 'l prim president costitussional dl'Argentin-a, e Paranà a l'é stàita la capital dla Confederassion Argentin-a fin al 1861. La provinsa a l'ha stàita un-a dle pi anfluensà da l'imigrassion europenga (Italian, Gërmania, Svìsser, Ebreo russ).

Economìa

L'economìa a l'é un-a dle pì grande dl'Argentin-a (l'8 pòst për PIL). J'atività prinsipaj a son:

Agricoltura: produssion ëd ris (60% dël nassional), sòja, forment, melia, e fruta citrus (second produtor).
Avicultura: 37% dle galin-e e 25% dj'euv dël pais.
Anlevament: 4,5 milion ëd bestie.
Turism: Parch Nassional El Palmar (con palme Butia yatay) , j'eve termaj a Federación.