Lenga norvegèisa (Bokmål)

	Vos an lenga piemontèisa
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël Norvegèis Bokmål (literalment "lenga dij lìber") a l'é un-a dle doe forme scrite ofissiaj dla lenga norvegèisa, ansema a 'l Nynorsk.

Pais andoa a l'é parlà

La lenga norvegèisa Bokmål a l'é parlà e dzortut scrita an Norvegia. A l'é la forma pì dovrà ant la vita quotidian-a, ant la stampa, ant l'editorìa, ant la scola (pì 'd l'80% dle scòle) e ant l'aministrassion. An Norvegia, la popolassion a parla vàire dialet ma a deuvra soens ël Bokmål për la scritura formal.

Stòria e caraterìstiche

Ël Bokmål a l'ha soe reis ant ël dano-norvegèis, la lenga scrita dovrà an Norvegia durant l'Union con la Danimarca (1380-1814). Dòp l'indipendensa, a-i é sta-ie na discussion an sla creassion ëd na lenga norvegèisa pì "pura", che a l'ha portà a la formassion dël Nynorsk da part d'Ivar Aasen. An realtà, ël Bokmål a l'é stàit arformà e "norvegianisà" për avzinelo ai dialet norvegèis, ma a manten soa strutura basà an sël danèis. Le riforme dël 1907, 1917, 1938 e 1981 a l'han dàit pì 'd flessibilità a l'usage dle forme tradissionaj (radikalt bokmål) o dle forme pi avzinà a l'usage comun (moderat bokmål).

Classìfica

Në schema ëd classìfica dël norvegèis Bokmål a peul esse:

Lenghe indoeuropenghe
- Lenghe germàniche
  - Lenghe germàniche setentrionaj (ò scandìnave)
    - Lenghe scandìnave ossidentaj
      - Lenga norvegèisa
        Lenga bokmål

Còdes ISO

Còdes ISO 639-1: NB (për Bokmål)
Còdes ISO 639-2: NOB
Còdes ISO 639-3: NOB

Esempi

Un cit esempi 'd test an Bokmål (Artìcol 1 dla Declarassion Univërsal dij Drit ëd l'Òm):

"Alle mennesker er født frie og med samme menneskeverd og menneskerettigheter. De er utstyrt med fornuft og samvittighet og bør handle mot hverandre i brorskapets ånd."
An piemontèis: "Tuti j'esse uman a nasso lìber e uguaj an dignità e drit. A son dotà 'd rason e 'd cossiensa e a deuvo agì j'un vers j'àutri ant në spìrit ëd fradlansa."

Difusion e statut

Ël Bokmål a l'é la forma prinsipal ëd norvegèis scrita e a l'é dovrà an:

La lege e j'at ofissiaj dlë stat
La pì part dij giornaj e dij lìber
La television e la radio nassionaj (NRK)
L'ansegnament (con cheiche ecession ant le region andoa 'l Nynorsk a l'é fòrt)

Lë statut legal a l'é ugual a col ëd l'Nynorsk; le instituission pùbliche a devo arsponde ant le doe forme.

Vos corelà

Norvegèis Nynorsk
Lenga danèisa
Lenga svedèisa
Ivar Aasen
Sprachkampen (la "bataja dla lenga" norvegèisa)

Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse

Haugen, Einar. "The Scandinavian Languages: An Introduction to Their History". London, 1976.
Vikør, Lars S. "The Nordic Languages: Their Status and Interrelations". Oslo, 1995.
Språkrådet (Consèj dla Lenga Norvegèisa)

Anliure esterne