Elisabeta II dël Regn Unì
| Vos an lenga piemontèisa | |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
|
Elisabeta II ëd Windsor a l'é nassùa a Londra ël 21 d'avril dël 1926 e a l'é mòrta an Scòssia ël 8 d'stèmber dël 2022. A l'era fija dël re Giorss VI e ëd soa fomna, Elizabeth Bowes-Lyon. Dël 1947 a l'ha marià Filip, duch d'Edimborgh e a l'han avù na fija e tre fieuj. A l'era vnùa argin-a dël Regn Unì d'apress ëd la mòrt ëd sò pare dël 6 fërvé 1952 e a l'era stàita incoronà dël 2 giugn 1953 ant l'Abassia ëd Westminster. A l'avìa ëdcò ël tìtol ëd Governador Suprem dla Cesa Anglican-a (Supreme Governor of the Church of England). A l'era 'l cap dël Commonwealth e argin-a ëd coj pais ch'a son nen dventà dle repùbliche: Antigua e Barbuda, Australia, Bahamas, Barbàdos, Belize, Canadà, Grenada, Giamàica, Neuva Zelanda, Papua Neuva Guinea, Saint Kitts e Nevis, Santa Lussìa, San Vincens e Grenadin-e, Ìsole Salomon e Tuvalu. Elisabeta II a l'é stàita la sovran-a con ël regn pì longh dla stòria dël Regn Unì, an batend ël record ëd soa bisàvia Vitòria dël 2015. Sò regn a l'ha vëddù grande trasformassion sossiaj, polìtiche e tecnològiche, e a l'ha vist passé 15 prim ministr, da Winston Churchill a Liz Truss. Durant sò regn, a l'ha vivù 'd moment crìtich com la guèra dle Falkland con l'Argentin-a (1982), la mòrt dla prinsipëssa Diana (1997) e le celebrassion ëd sò Giubileo d'Argent, d'Òr e Adamantin. Apress soa mòrt, a l'é stàita sucedùa da sò fieul Carl III. |
