Mendòza (provincia)
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
-2.svg) Mendòza a l'é na provinsa dl'Argentin-a ossidental, capital dla region ëd Cuyo. Soa capital a l'é l'omònima sità ëd Mendòza. GeografìaA confin-a a nòrd con San Juan, a est con San Luis e La Pampa, a sud con Neuquén, e a òvest con Cile (Region ëd Coquimbo e Valparaíso). A l'ha na surfassa ëd 148.827 km². Ël teritòri a l'é pitòst àrid (clima desèrtich) e le pì part ëd la popolassion as concentra ant j'òasi formà dai fium ch'a calo da la Cordiliera dj'Ande. La provinsa a l'é dominà a òvest da la Cordiliera dj'Ande. Ambelelà as treuva 'l Aconcagua, con ij sò 6.959 méter, la montagna pì àuta dj'Amériche e dl'emisfer austral. A l'é 'dcò la pì àuta fòra dl'Asia. DemografìaA l'ha 2.043.537 abitant (censiment dël 2022). L'area metropolitan-a dël Gran Mendòza (ch'a comprend la capital e ij dipartiment ëd Godoy Cruz, Guaymallén, Las Heras e Luján de Cuyo) a conta pì che la metà dla popolassion total. StòriaLa region a l'é stàita colonisà da jë Spagneuj a parte dal sécol ch'a fa XVI. La sità 'd Mendòza a l'é stàita fondà dël 1561. Dël 1817, da El Plumerillo (davzin a la capital), José de San Martín a l'ha organisà l'Armada dj'Ande për parte a la campagna 'd liberassion dël Cile e dël Perù. Dël 1861, un teramòt a l'ha dësbogià la capital, ch'a l'é stata peui arcostruvìa con criter modern e antisìsmich. EconomìaLa provinsa a l'é 'l prim produtor vinìcol e 'l sènter enològich pì important ëd l'América Latina (70% dël vin argentìn). D'àutre atività econòmiche a son l'estrassion ëd petròli, la produssion d'euli d'uliva, la fruticoltura (përsi, pom) e 'l turism. Ël sènter d'esportassion pì avosà a l'é la Val d'Uco. Anliure |
