Vai al contenuto

Quito

Da Wikipedia.
Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Quito (ufissialment San Francisco de Quito) a l'é la capital dl'Ecuador e dla Provincia ëd Pichincha. A conta 2,7 milion d'abitant ant l'àrea metropolitan-a (stima 2022), essend la segonda sità pì popolà dël pais apress Guayaquil.

Geografìa e amportansa

Quito a l'é situà ant j'Ande a n'autëssa 'd 2.850 méter an sël livel dël mar, ant na comba dantorn al vulcan Pichincha. A l'é la capital costitussional e aministrativa dl'Ecuador, sede dle podestà dlë stat. Soa posission a la mità dël mond (la "Mità dël Mond" a l'é un sit turìstich davzin) a la rend ùnica. A l'é la capital pì àuta dël mond dòp La Paz (Bolivia).

Stòria

Fondà dël 1534 da conquistador spagneuj an sël sit d'un antich sit precolombian dij Quitu, a l'é stàita un sènter amportant dl'Imperi Spagneul. Ël 10 d'aost dël 1809 a l'ha ospità ël prim cri d'indipendensa ant l'América ispànica. Ël sènter stòrich a l'é stàit dichiarà Patrimòni dl'Umanità da l'UNESCO dël 1978 për soa architetura colonial e ij sò monument.

Coltura e monument

Ël sènter stòrich a l'é un dij pì conservà d'América Latin-a, con ces-e baròche, monasté, piasse e palass coloniaj. Tra ij leugh pì famos a-i son la Basìlica dël Vòto Nassional, la cesa ëd la Companìa, la piassa 'ndependenta e 'l monasté ëd San Francisco. Quito a l'é 'n sènter cultural viv, con 'd museo, teatr e festival tradissionaj.

San Francisco Plaza, Quito
La basìlica dël Vot Nassional

Economìa

L'economìa a l'é basà dzortut an sël setor pùblich, ël comersi, ël turism e 'l servissi. A l'ha na rica produssion artigianal (tessù, travaj d'argenterìa).

Aministrassion

Ël sìndich a l'é Santiago Guarderas (dël 2023, nominà për ël perìod 2023-2027). La sità a l'é partagià an vàire distret aministrativ.

Guápulo de Quito

Sità gemelà

Quito a l'é gemelà con:

Anliure esterne