Tèra dël Feu
| Vos an lenga piemontèisa | |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
|
La Tèra dël Feu (an spagneul: Tierra del Fuego) a l'é n'arsipélagh a l'estremità meridional dël Sud América, separà dal continent da lë Strèit ëd Magelan. A l'é dividùa antra Cile (a òvest) e Argentin-a (a est) . Soa capital a l'é Ushuaia (an Argentin-a), considerà la sità pì austral dël mond. GeografìaL'arsipélagh a l'é formà da l'ìsola granda (Isla Grande de Tierra del Fuego) e da d'àutre ìsole cite (Navarino, Hoste, etc.). Ël Canal ëd Beagle a separa la còsta sud da j'ìsole pi cite. Ël clima a l'é frèid e ùmid, con invern longh e istà curte. La vegetassion a l'é caraterisà da la tundra e da foreste subpolar (bosque magallánico). StòriaL'arsipélagh a l'é stàit dëscurvì dël 1520 da Ferdinand Magelan, ch'a l'ha vist ij feu dij nativ, dandje sò nòm. Ant ël sécol ch'a fa XIX a l'é stàit colonisà da Europengh, dzortut Croat, Italian e Spagneuj. Dël 1881 un tratà antra Cile e Argentin-a a l'ha fissà ij confin . La popolassion originaria (Selk’nam, Yaghan, Kawésqar) a l'é squasi dësparùa. EconomìaLe risorse prinsipaj a son ël petròli, ël gas natural, la pësca, e l'anlevament ëd feje . Ël turism a l'é chërsù ant j'ùltim agn, grassie a la blëssa dël paisagi e a la possibilità d'osservé ij pinguin e le balen-e. |
