Bataja 'd Micale

	Artìcol prinsipal an lenga piemontèisa
	Version an parlà locaj: Astësan Bielèis Canavzan Langhèt Lissandrin Monfrin Noarèis Seban Valsesian Valsusin
	Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì

La Bataja 'd Micale, a l'é stàita un-a dle doe prinsipaj bataje che a l'han fàit furnì l'invasion persian-a dla Grecia, invasion che a l'avìa provocà le guère persian-e. La bataja a-i é staje apopré aj 27 d'agost dël 479 a.C. sël Mont Micale, ant ël teritòri dla Jònia, dnans a l'isola 'd Samo. Costa bataja a l'ha portà a la distrussion ëd la part pì granda dl'armada persian-a an Jònia e ant ël Mediterani. La Bataja 'd Platea, combatusse ant ël midem di sël continent grech, a l'é furnìa con na neuva dërota persian-a; a cola mira ij persian a son ëstàit obligà a artiresse an arnunsiand a sò domini an cole tère. I conossoma la bataja mersì al cont che a l'ha fane lë stòrich Eròdot. La bataja Scond la version d'Eròdot, ij persian da Samo a l'han decidù d'artiresse a Micale, sël continent, an manera da afronté ij Grech sla tèra-fërma (andoa a chërdìo d'esse pì fòrt) e podèj dovré la fantarìa che as trovava bele-là. Ij persian a l'avìo n'armada 'd 60.000 tropié guidà da Tigrane e ruvà sla tèra-fërma a l'han formà na muraja con ij sò bastiment an butand d'àutri bastiment sla riva. Quandi la flòta greca a l'é ruvà a Samo e a l'ha trovala veuida, a l'ha tacà a dé dapress ai Persian, an chërdend ch'a scapèisso. Parèj ij Grech a son rivà sla tèra-fërma anté che a l'han trovà ij Persian già pront a batajé. J'Atenèis dòp na curta bataja, a l'han obligà ij Persian, guidà da Artaunte, a artiresse ant na fortëssa che a l'avìo preparà pì an bass ant la valada. J'Atenèis (ansema ai Sicion, ai Tresen e ai soldà 'd Corint) a son andaje dapress an pijand an pressa 'dcò cost fortin, andoa a l'han përdù soa vita vàire generaj persian (Artaunte, Tigrane e ël midem comandant Perilao 'd Sicion tra ij Grech). Ij Persian oramai batù a son ëscapà ma a l'han trovà ij Milèis a blocheje la strà; parèj nomach pòche desen-e 'd Persian a son ruvà a la sità 'd Sardi. Dòp la bataja ij Grech a l'han rasà ël campament persian e a l'han dàit feu ai bastiment persian. Dòp la bataja Quandi 'l re Persian Serse a l'é stàit anformà dla dërota 'd soa armada a l'ha decidù 'd lassé perde an butand lòn ch'a restava 'd soa armada a controlé l'Anatòlia. An artornand a Samo ij Grech a l'han preparà soa strategìa futura. An efet j'Atenèis a l'ha decidù 'd chité nen ëd giuté la Jònia (coma a vorìo fé jë Spartan) e a l'han fàit intré ant l'aliansa Samo, Chio, Lesbo e d'àutre isole che a l'avìo combatù ij persian. Ij Grech a l'han peui tacà Sesto për avèj 'l contròl dl'Elespont. La polìtica 'd fradlansa sërnua da j'atenèis con la Jònia a l'ha peui mnà a la creassion ëd na Lija Delio-Àtica guidà da Atene, lija che a l'ha giutà j'atenèis a creé n'imperi sël mar Egeo. La polìtica amperialista atenèisa, ansema al fàit che costa sità-sì as fasìa sempre pì granda e potenta, a l'ha peui mnà a la Guèra dël Peloponèis.

OMMI! Ma io non SO LEGGERE!! E be'? :) È facile leggere una lingua che si parla già. Consulti questa pagina e vedrà, in un attimo anche Lei avrà il suo badge da bogianen :) St'utent-sì a l'é un bogianen OMMI! pero si YO no SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :) Reading piedmontese: please visit this page 50 242 artìcoj scrivù e na media ëd pàgine lesùe davzin a 1.750.000 pàgine l'ann! 'cò ti it peule travajé a fé pì granda e bela la wikipedia piemontèisa. Tùit a peulo gionté dj'anformassion, deurbe dij neuv argoment, deje na man ai volontari ch'a travajo ambelessì 'ndrinta. Rintra ant la Piòla e les coma avnì a fé toa part. I soma na gran famija e i l'oma da manca dël travaj ëd tuti. Se it la sente nen dë scrive n'artìcol, a-i son vàire travajòt da fé andova a fa pa da manca d'esse na cima a scrive për podej giuté. Mersì. BANCHÈT dj'UTISS Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero.