Jean-Jacques Rousseau

Da Wikipedia.
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì


Jean-Jacques Rousseau

Filòsof.
Jean-Jacques Rousseau a l'era nassù a Gëneva ai 28 ëd giugn dël 1712 e a l'é mòrt a Ermenonville ai 2 ëd luj dël 1778.

A l'era fieul ëd n'orlogé e soa famija a l'avìa 'd rèis fransèise. Da giovo a l'era stàit a botega tanme graveur, peui a l'é stàit vagabond, a l'ha fàit ël poeta e ël mùsich. Dal 1736 al 1742 a l'ha vivù a Chambéry.

Sò pensé an sl'educassion[modìfica | modifiché la sorgiss]

Sò lìber Émile, ant ël midem temp në studi e un romanz, a l'é ël lìber ch'a l'ha ancaminà l'arvira naturalìstica contra ël formalism ant l'educassion. An butand-se al pòst d'un tuor imaginari ch'a l'ha tuta la responsabilità su 'd na masnà, Rousseau a smon sò pont ëd vista su tuti coj argoment ch'a toco l'educassion, an fasend vëdde le liure s-ciasse antra soa teorìa dl'educassion e soa vision dla natura uman-a e dla sossietà.

Rousseau a pensa che l'òm a sia brav për natura; ma a fortiss che la natura uman-a a l'é ampërzonà, anquinà e corompùa da la siviltà. Për eduché na masnà a venta antlora gavé le restrission e le convension sossiaj e fé tut lòn ch'as peul për ancoragé ël dësvlup ëd soe tendense naturaj, ch'a son bon-e da lor-mideme.
Si la fonsion prinsipal d'un magìster a l'é cola ëd cissé ël dësvlup dj'atitùdin naturaj dël cit, a l'é ciàir ch'a venta che chiel a conòssa cole ch'a son coste capassità. Donca, prim dovèj ëd minca bon magìster a l'é col dë studié la natura dël fanciòt, ch'a dev nen esse pensà tanme un grand pì cit. An sò dësvlup da l'anfansia a la maduridà, ël fanciòt a passa për vàire stadi d'agrandiment, diferent antra 'd lor da na mira qualitativa, e an mincadun soe abilità e soe esigense a cangio. Ëdcò soa manera d'amprende a varia e donca con chiel a devo cangé le manere ëd mostreje.
Ël travaj dël magìster a l'é col d'utilisé soa anfluensa për fé an manera che la masnà a surbissa ij but dël magìster tanme sò.

An arconossend che le masnà a son diferente dai grand, a ansist che la vita dle masnà e soe atività a devo esse motobin rispetà. L'educassion dij fieuj a l'é dzortut basà an sl'atività fìsica.

Cand ch'a-i é damanca ëd castighé na masnà, a venta fé an manera ch'a sia pì che tut punìa da le conseguense naturaj ëd soe assion, ëd fasson ëd rend-se cont dle liure antra càuse e efet: s'a son mach ij grand a castighelo, a amprendrà mach a avèj tëmma ëd soe antërferense.

Un dij but amportant che Rousseau a s-ciàira ant l'ansegnament ëd le siense a l'é d'abitué la masnà al pensé indipendent. Për sòn a venta përmëtte al cit ëd pensé daspërchiel. L'utilisassion dij laboratòri e dj'esperiment a ven a esse motobin amportanta, ëdcò për j'ocasion ch'a smon-o për j'esercitassion pràtiche e ël dësvlup ëd j'abilità manuaj.

Euvre prinsipaj[modìfica | modifiché la sorgiss]

  • Discours sur l’origine et les fondements de l’inégalité parmi les hommes (1755)
  • Julie ou la Nouvelle Héloïse (romanz, 1761)
  • Du contrat social ou principes du droit politique (1762)
  • Émile (1762)
  • Les Confessions (àuto-biografìa, 1782)
  • Les rêveries du promeneur solitaire (1782)