Mont-Saint-Michel
| Vos an lenga piemontèisa | |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì |
|
Mont-St-Michel a l'é n'ìsola granìtica, ch'a resta a 2 chilòmeter da la còsta dla Brëtagna, a sud-òvest d'Avranches, davzin a la boca dël fium Couesnon. Ël borgh [modìfica]Ël borgh ëd Saint-Michel a l'é sarà da 'd muraje dont dle part a armonto al sécol ch'a fa XIII. A l'ha goernà na strutura architetònica e urbanìstica ch'a armonta a l'arcostrussion dòp dël feu dël 1203, durant le guère antra l'Anghiltèra e la Fransa. La nos urban-a, ant ël sud e l'est ëd l'ìsola a l'é dësvlupasse an forma d'élica an sla stra ch'a va al monasté. L'abassìa e soa stòria [modìfica]As conta che ant ël 708 Aubert vësco d'Avranches, an Normandìa, a s-ciàira an seugn l'arcàngel Michel ch'a-j comanda ëd fabriché na capela ant sl'ìsola, che al temp as ciamava mont Tomba. Ël pòst a dventa dlongh un leu ëd pelerinage. Ant ël 966, për vorèj dël duca ëd Normandìa Ricard I, dij monio beneditin a tramudo ant sël mont Tomba e a-i costruisso n'abassìa con na cesa, ant ël pòst anté ch'a-i era la capela d'Aubert. Ant ël sécol ch'a fa XI pì 'd sinquanta monio a vivo ant l'abassìa an avend an tra 'd soe atività prinsipaj cola ëd copié dij manoscrit. A l'é për lòn che Mont-St-Michel a dventa arnomà tanme la Sità dij lìber. A l'é leu ëd pelerinage, as agrandiss l'abassìa e as costruiss, a la sima dël mont, na cesa romànica. Ant ël 1203 ij soldà ëd Filip August a-j dan feu a na part ëd l'abassìa. An riparassion, ël re a fa fabriché, an sëddes agn, la Merveille: ëd neuve sale ant lë stil gòtich ansima a tre pian. Durant la Goèra dij sent agn, j'anglèis a-j dan l'assedi a Mont-St-Michel, ma a riesso pa a pijelo, protegiù com a l'era dal mar, daj rampart e da na goernison ëd pì che sent sivalié. Ant ës perìod-sì a-i dròca ël còro dla cesa romànica e a lo arcostruisso ant lë stil gòtich. A son ij darié travaj gròss ant l'abassìa. Con la Rivolussion l'abassìa a l'é trasformà an përzon pr'ij carcerà polìtich. A arseivrà ant j'agn a vnì pì 'd 14.000 përzoné. Ant ël 1863 Napoleon III a fa saré la përzon e l'abassìa a dventa monument ëstòrich. As ancamin-o ij travaj ëd restaorassion. Al di d'ancheuj l'abassìa a l'é sota la tùa dël Centre des monuments nationaux e dal 1979 a l'é classificà tanme patrimòni mondial da l'UNESCO. Minca ann a l'é visità da tre milion ëd torista e pelerin. |
SE LEER! ¿Y que? :) Es fácil aprender a leer un idioma que ya se habla. Consulte usted esta pagina y verá, en un momento tendrá usted su Badge de Bogianen :)
Për dì la soa ansima a sta pàgina-sì ch'a-i daga 'n colp col rat an sël tilèt discussion. Për lasseje un messagi a j'aministrator ch'a varda ambelessì. Lìber për chi a veul amprende a lese e a scrive mej an piemontèis, e che an fan d'arferiment a tùit për la coression ortogràfica dij test. Për ёscrive dësgagià, ch'a dòvra la Tastadura piemontèisa! E ch'a manca pa 'd vardesse la pàgina d'agiut për chi as anandia da zero. |


